U troe chelovekov v mire, kotorye imeyut pravo na puteshestviya bez pasporta.
Дунё бо‘йлаб саёҳат қилишда шахсга тасдиқловчи паспорт энг муҳим ҳужжат ҳисобланса-де, сўйёрамизда бушбу қоидадан мустасно бўлган атиги уч нафар шахс мавжуд. Бу ҳақда One.uz хабар беради.
Булар Буйук Британия қироли Чарз III, Япония империтори Нарухито ҳамда унга рафиқаси империтрис Масакодир. Мазкур шахслар ўзларининг давлат раҳбари ва олий монарк сифатидаги алокада мақомлари туфайли хорижий мамлакатларга ҳечқандай паспортсиз ва виза rasmiясилантирмасдан саёҳат қилиш ҳуқуқига эга.
Буйук Британия қироли Чарз III учун халқаро саёҳатларда Британия паспорти талаб этилмайди. Қиролк оиласининг rasmiй маълумотлари ҳақида, мамлакатдаги барча паспортлар бевосита монарк номidan ва uning ваколати билан rasmiясилантирилади.
Шу сабабли, қиролнинг ўзига ўзи номи билан ҳужжат берилиши мантиқан зарур ҳисобланмайди. Британия паспортингинг иккичи саҳифасида ҳужжат эгасига тўқинлиқсиз ҳаракатланиш имкони берилади ва унга зарур ёрдам кўрсатиш сораланган rasmiй murojaat ҳам айнан монарк номидан ёзилган.
Та’кидлаш жўзики, ушбу имтиёз фаол давлат раҳбарига тегишли бўлиб, қиролк оиласининг бошқа барча а’золари, жумладан, тахт ворисли ҳам одий тартибда паспорт билан саёҳат қиладилар. Япония империторининг ўзига хос мақоми
Япония империтори Нарухито ҳамда унга рафиқаси Масако ҳуддий шундай алокада тартиб асосда ҳаракатланади.
Япония Тошки ишлар вазирлиги 1971 йилда қабул қилган қарора ҳақида, империтор жуфлигига одий фуқаролар коди паспорт бериш уларнинг юқори мақомига мос келамади деб топилган. Шу боиса, улар хорижга чиқайотганда паспорт ўринга вазирлик тартибдан тайёрланган махсус дипломатик ҳужжатдан фойдаланадилар.
Япония ҳукумати империторининг ташрифи ҳақида мезбан давлатни дипломатик каналар орқали олдиндан хабардор қилади ва бу жаройон халқаро ҳуққ дойрасида тўliq тан олган. Империтор оиласининг бошқа а’золари, масалан, шаҳзодалар ва маликалар учун бундай имтиёз кўзда тутилмаган.
Улар халқаро саёҳатлар давомида дипломатик паспортлардан фойдаланишга мажбурдирлар. Японiyada империторининг мақоми нафақат ҳужжат масаласида, балки кунлик ҳаётда ҳам ажраиб туради.
Масалан, империтор оиласининг а’золарининг фамилияси бўлмайди, империторининг ўзи эса мамлакат конституцияси ҳақида давлат ва халқ бирлигининг рамизи ҳисобланади. Халқаро дипломатик анананлар
Ушбу уч нафар шахснинг паспортсиз саёҳат қилиши шунчаки одий исмоно эмас, балки кўп йиллик давлатчилик ананалари ва халқаро дипломатик этикетнинг кўринишидир.
Бу ҳолат монаркларнинг ўзининг давлатлари суверенитети билан нақдар узийлик биндирилигини коrsatди. Улар чегара назорат punctлардан ўтаётганда шахсини тасдиқлаш учун қоғоз ҳужжатига ҳоҷаж сезмайдилар, чунки уларнинг шахси ва мақоми бутун дунё ҳамжамиати томондан сўзсиз эътироф этилади.
Шундай қилиб, Чарз III, Нарухито ҳамда Масако дунёдаги энг эркин саёҳатчилар ҳисобланади. Уларнинг хорижга чиқиши махсус протоколлар билан тартиқга солинди ва бу жаройон халқаро майданда юқори ҳурат билан қабул қилинди.
Бундай нойоб ҳуққ замонaviy дунёда монаркия тузуми сақланган давлатларнинг ўзига хос рамизий белгисидир.
