Braziliyaning yangi samolyotlari yarim yildan so'ng qismlarga ajratiladi

Braziliyaning GOL Linhas Aereas aviakompaniyasiga tegishli bo‘lgan ikkita mutlaqo yangi Boeing 737 MAX 8 rusumli havo kemasi foydalanishga topshirilganidan bor-yo‘g‘i yarim yil o‘tib, ehtiyot qismlarga ajratish uchun sotib yuborildi. Bu haqda One.uz xabar beradi.

2025-yilning kuzida yetkazib berilgan ushbu laynerlarning bunday qisqa vaqt ichida xizmatdan olinishi jahon aviatsiyasi tarixida misli ko‘rilmagan voqea sifatida baholanmoqda. Mutaxassislarning fikricha, yangi samolyotlarni ta’mirlash o‘rniga qismlarga bo‘lib sotish qarori ishlab chiqarish jarayonidagi jiddiy nuqsonlar va iqtisodiy samarasizlik bilan bog‘liq.

PS-GRM va PS-GRN ro‘yxatga olish raqamlari ostida parvoz qilgan ushbu samolyotlar aviatashuvchi ixtiyoriga 2025-yilning sentyabr va noyabr oylarida kelib tushgan edi. Ma’lumotlarga ko‘ra, ular 2026-yilning fevral oyiga kelib o‘z faoliyatini butunlay to‘xtatgan.

Mart oyida esa AQSHning Arizona shtatidagi Pinal aeroportiga, ya’ni havo kemalarini saqlash va utilizatsiya qilish markaziga olib ketilgan. Bu Boeing 737 MAX oilasiga mansub samolyotlarning rekord darajadagi qisqa muddatda foydalanishdan chiqarilishi bilan bog‘liq ilk holatdir.

Texnik nuqsonlar va iqtisodiy omillar Mazkur keskin qarorga samolyotlarni ishlab chiqarish bosqichida yo‘l qo‘yilgan surunkali texnik nosozliklar asosiy sabab bo‘lgani aytilmoqda. Xususan, CFM LEAP-1B rusumli dvigatellarda kuzatilgan muammolar hamda havo kemasining muvozanat markazi bilan bog‘liq kamchiliklar laynerlarning tez-tez parvozlardan chetlatilishiga sabab bo‘lgan.

Natijada texnik xizmat ko‘rsatish xarajatlari kutilganidan bir necha barobar oshib ketgan. Aviakompaniya rahbariyati bunday nuqsonli samolyotlarni ishlatishdan ko‘ra, ularni lizing beruvchi tashkilotga qaytarishni ma’qul ko‘rdi.

Lizing kompaniyasi esa o‘z navbatida ushbu laynerlarni Britaniyaning AerFin korxonasiga sotib yubordi. Mazkur kompaniya samolyotlarni butun holatda saqlashdan ko‘ra, ularni butlovchi qismlarga ajratib, ehtiyot qismlar bozorida sotishni rejalashtirgan.

Bu yangi samolyotning butunligidan ko‘ra, uning alohida qismlari qimmatroq ekanligidan dalolat beradi. Ishlab chiqaruvchi obro‘siga putur yetishi Ushbu voqea Boeing kompaniyasining mahsulot sifati ustidan nazorati borasidagi xavotirlarni yanada kuchaytirmoqda.

So‘nggi yillarda Amerika aviagiganti bir necha bor tizimli muammolarga duch keldi. Avvalroq kompaniya o‘zining ilk Boeing 777-9 modellaridan birini ham hisobdan chiqarishga majbur bo‘lgan edi.

Buning sababi laynerni zamonaviy xavfsizlik standartlariga moslashtirish xarajatlari yangi samolyot narxidan ham oshib ketishi bilan izohlangan. O‘zbekiston aviatsiya bozorida ham Boeing samolyotlari yetakchi o‘rinni egallashini inobatga olsak, ishlab chiqaruvchining bunday muammolari global miqyosda xavfsizlik masalasini kun tartibiga chiqaradi.

Hozircha korporatsiya ushbu holat bo‘yicha rasmiy bayonot bergani yo‘q. Biroq yangi va zamonaviy samolyotlarning ehtiyot qismlarga bo‘linib ketishi aviatsiya sanoati uchun o‘ta xavotirli signal hisoblanadi va soha mutaxassislari orasida qizg‘in muhokamalarga sabab bo‘lmoqda.