12 800 yil oldingi kometa izlari topildi
So‘nggi ilmiy tadqiqotlar insoniyat tarixida muhim o‘zgarishlarga sabab bo‘lgan kosmik hodisaning yangi sirlarini ochib berdi. Bu haqida Zamin.uz xabar berdi.
G‘arb va Rossiya olimlari hamkorlikda olib borgan izlanishlarda, 12 800 yil avval Yer bilan to‘qnashgan kometaning aniq izlari Baffin dengizi tubidan topildi. Ushbu kashfiyot kosmik hodisaning yer yuzidagi iqlim va sivilizatsiyalar rivojiga ta’sirini yanada aniqroq tushunishga yordam beradi.
Janubiy Karolina universiteti professori Kristofer Mur boshchiligidagi olimlar jamoasi dengiz tubidan olingan geologik namunalarni molekulyar va geokimyoviy jihatdan atroflicha o‘rgandi. Natijada platina, iridiy, nikel va kobalt kabi metallar yuqori miqdorda aniqlangan bo‘lib, ularning tabiiy kelib chiqishi emas, balki kosmik manbaga ega ekanligi tasdiqlandi.
Rossiya Fanlar akademiyasi Yer fizikasi instituti filiali «Borok» geofizik observatoriyasi mutaxassisi Vladimir Selmovichning ta’kidlashicha, bunday kosmik to‘qnashuvlar Yerda iqlim inqirozlarini keltirib chiqargan va ayrim qadimgi sivilizatsiyalarni yo‘q bo‘lishiga sabab bo‘lgan. Taxminan 12 800 yil oldingi ushbu kometa to‘qnashuvi global sovishga, ya’ni katta muzlik davrining boshlanishiga olib kelgan.
Mikrozarralarni morfologiya va tarkibi bo‘yicha tekshirgan olimlar, ularning aynan kometa qoldiqlari ekanini aniqlashdi. Yer atmosferasiga tarqalgan kosmik chang natijasida sayyoramizda qisqa muddatda jiddiy sovish yuzaga kelgan va bu davr taxminan 1400 yil davom etgan.
Ushbu kashfiyot Yerdagi global iqlim o‘zgarishlari, hayvonot va o‘simlik dunyosi hamda qadimgi sivilizatsiyalarning yo‘qolishida kosmik hodisalarning katta o‘rinni egallashini yana bir bor isbotladi. Yaqinda chop etilgan tadqiqot nafaqat ilm-fan, balki insoniyatning o‘tmishi va kelajagi uchun ham muhim ahamiyatga ega.
Kelgusida kosmik hodisalarning Yer tarixidagi roli va iqlim o‘zgarishlariga ta’siri bo‘yicha yangi ilmiy natijalarni kuzatishda davom etish tavsiya etiladi. Bu kashfiyotlar tabiat hodisalarini faqat yer yuzida emas, balki koinotda ham izlash zarurligini yana bir bor ko‘rsatdi.
Kosmik sirlar va Yer tarixidagi katta o‘zgarishlar haqida yangi ma’lumotlarni diqqat bilan kuzatib boring.
