Paxalgamdagi halokatli terrorchilik hujumidan besh oy o‘tib, Pokistonning mudofaa va siyosiy tuzilmalarida radikalizm va terrorizm integratsiyasi o‘zgarishsiz davom etmoqda. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
2025-yil sentyabr oyida Pokiston ishg‘oli ostidagi Kashmirning Balakot tumanida o‘tgan “Missiya Mustafo” anjumanida Jaysh-ye-Muhammad terrorchi guruhining yuqori darajali a’zosi Masud Ilyos Kashmiriy Pokistondan kelib chiqqan terror faoliyati haqida ochiq gapirdi va Pokiston armiyasining qo‘llab-quvvatlashini ta’kidladi. U 2025-yil may oyida Hindistonda amalga oshirilgan “Indor operatsiyasi”da o‘z oilasi ko‘rgan yo‘qotishlar haqida so‘zlab, Pokiston armiyasi generalari terrorchilar dafn marosimlarida qatnashganini bildirdi.
2025-yil 22 aprel kuni Paxalgamda sodir bo‘lgan hujumda 26 kishi, jumladan 25 sayyoh va mahalliy musulmon ot sokovuli halok bo‘ldi. Bu voqea 2008-yildagi Mumbay hujumidan keyin Hindistonda yuz bergan eng dahshatli terror hodisasi hisoblanadi.
Hujum Pokistondagi Lashkar-ye-Tayba terrorchi guruhining proksi tuzilmasi The Resistance Front tomonidan uyushtirildi va mamlakatdagi terrorizm, harbiy tuzilma hamda xalqaro jihodchi tarmoqlar o‘rtasidagi yaqin aloqalarni yana bir bor ko‘rsatdi. Hujum rejalashtirilgan va dahshatli tarzda amalga oshirildi; jangarilar sayyohlar to‘la vodiyga kirib, qurbonlarni din asosida ajratib, ularni yaqindan otib o‘ldirdi.
Hindiston hukumati hujumdan so‘ng terrorchilarni Pokiston fuqarolari deb aniqladi va 2025-yil iyul oyidagi to‘qnashuvda ularni yo‘q qildi. Voqea joyidan topilgan hujjatlar va qo‘lga olinganlarning iqrorlari dastlabki ayblovlarni tasdiqladi.
Ammo Pokiston hukumati hech qanday javobgarlikni o‘z zimmasiga olmadi va hodisani inkor qilish hamda tergovlarni to‘sish siyosatini davom ettirdi. Ilyos Kashmiriyning terrorchilik faoliyati haqida qilgan ochiq nutqi ijtimoiy tarmoqlarda tarqaldi va voqealar yana takrorlanishi mumkinligi haqida xavotirlar paydo bo‘ldi.
Bu nutq AQShning Pokistonni terrorizmga qarshi kurashda hamkor sifatida tilga olganidan so‘ng bir necha kun o‘tib tarqaldi. Jaysh-ye-Muhammad va uning rahbari Maulana Masud Azhar AQSh tomonidan terrorchi sifatida tan olingan va guruh amerikalik manfaatlarga ham tahdid solgan.
Xalqaro hamjamiyatning ogohlantirishlariga qaramay, Pokistonda radikalizm ta’lim, din va ommaviy axborot vositalari orqali davom etmoqda. U yerda sektarizm, G‘arbga va Hindistonga qarshi qarashlar keng tarqalgan.
2024-yilgi Global terrorizm indeksi ma’lumotlariga ko‘ra, Pokiston terrorizmdan eng ko‘p zarar ko‘rayotgan davlatlar qatorida, yil davomida 380 dan ortiq qurbon va taxminan 400 ta hujum qayd etilgan. Paxalgam hujumiga Hindistonning javobi “Sindur operatsiyasi” bo‘ldi.
Bu operatsiya doirasida Pokiston va ishg‘ol ostidagi Kashmirdagi to‘qqizta terrorchi infratuzilma markazi aniq havo zarbalari bilan yo‘q qilindi. Hindiston harbiylari har bir obyektdan olingan yo‘ldosh tasvirlarini taqdim etdi va zarbalarda fuqarolik obyektlari nishonga olinmaganini ta’kidladi.
Qiziqarli tomoni, terrorchilar dafn marosimlarida Pokiston armiyasi generallari va yuqori martabali rasmiylari ishtirok etdi. Laxor va Muzaffarabodda o‘tkazilgan marosimlarda jangarilarning tobutlari milliy bayroq bilan yopildi va jamoat namozlari o‘qildi.
Bu holat Pokiston armiyasi va terrorchi guruhlar o‘rtasidagi aloqani yaqqol ko‘rsatdi. Hindiston va xalqaro kuzatuvchilar buni qoraladi, ammo Pokiston buni “Hindiston propagandasi” deb rad etdi.
Pokistonning terrorchilikni qo‘llab-quvvatlash siyosati nafaqat Kashmirdagi mintaqaviy maqsadlarda, balki Afg‘oniston va boshqa hududlarda ham davom etmoqda. BMTning terrorizmga qarshi tashkilotlari va FATFning bosimlariga qaramay, Pokiston terrorchi guruhlarga qarshi aniq choralar ko‘rmadi.
Paxalgam hodisasi dunyo bo‘yl
