Hindiston va Markaziy Osiyo: xavfsizlikda yangi hamkorlik
Hindiston va Markaziy Osiyo davlatlari o‘rtasidagi mudofaa hamkorligi mintaqaviy xavfsizlik va barqarorlikni ta’minlashda muhim ahamiyat kasb etmoqda. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Ushbu hamkorlik tarixiy aloqalar, umumiy xavfsizlik tahdidlari va mintaqaviy integratsiyani rivojlantirishga bo‘lgan intilishlarga asoslanadi. Hindiston Qozog‘iston, Qirg‘iziston, Tojikiston, Turkmaniston va O‘zbekiston bilan mudofaa va xavfsizlik sohasidagi aloqalarni chuqurlashtirishni o‘z tashqi siyosatining asosiy yo‘nalishlaridan biri sifatida belgilagan.
Hindiston va Markaziy Osiyo mamlakatlari terrorizm, ekstremizm, giyohvand moddalar savdosi va kiberxavfsizlik kabi transmilliy tahdidlarga qarshi kurashda yaqin hamkorlikni yo‘lga qo‘ymoqda. Ayniqsa, Markaziy Osiyo davlatlarining Afg‘onistonga yaqinligi sababli xavfsizlik masalalari yanada dolzarbdir.
Ushbu tahdidlarga qarshi kurashda tomonlar razvedka ma’lumotlarini almashish, qo‘shma mashg‘ulotlar o‘tkazish va mintaqaviy xavfsizlikni mustahkamlash bo‘yicha birgalikda ishlamoqda. Kiberxavfsizlik hamkorlikning yana bir muhim yo‘nalishidir.
Hindiston 2025 yilda Markaziy Osiyo davlatlari bilan birgalikda strategik kibermashqlar o‘tkazdi. Ushbu tadbir muhim infratuzilmani himoya qilish va kiberjinoyatlarga qarshi kurashish bo‘yicha texnik salohiyatni oshirishga qaratilgan edi.
Bu kabi hamkorlik nafaqat an’anaviy harbiy sohalarni, balki zamonaviy xavfsizlik tahdidlarini bartaraf etish uchun yangi texnologiyalarni ham o‘z ichiga oladi. Mintaqaviy geosiyosiy dinamikada Markaziy Osiyo davlatlari asosiy o‘rin tutadi.
Hindiston Shanxay hamkorlik tashkiloti kabi ko‘p tomonlama platformalar orqali mintaqaviy xavfsizlik masalalarida faol ishtirok etmoqda. Bundan tashqari, Hindiston-Markaziy Osiyo milliy xavfsizlik maslahatchilari uchrashuvlari xavfsizlik va iqtisodiy integratsiya masalalarini muhokama qilish uchun muhim platforma hisoblanadi.
Transport va aloqa infratuzilmasini rivojlantirish ham ushbu hamkorlikning ajralmas qismidir. Hindiston Ashxobod kelishuvi va Xalqaro Shimol-Janub transport yo‘lagi kabi loyihalarda faol ishtirok etib, mintaqaviy bog‘liqlikni kuchaytirishga intilmoqda.
Bu tashabbuslar iqtisodiy integratsiyani rivojlantirish bilan birga, xavfsizlikni mustahkamlashga ham xizmat qiladi. Umuman olganda, Hindiston va Markaziy Osiyo davlatlari o‘rtasidagi mudofaa va xavfsizlik sohasidagi hamkorlik mintaqaviy barqarorlikni ta’minlash, terrorizm va boshqa tahdidlarga qarshi kurashish, iqtisodiy rivojlanishga ko‘maklashish va mintaqada ko‘p tomonlama xavfsizlik tizimini shakllantirishga qaratilgan.
Bu hamkorlik uzoq muddatli barqarorlik va mintaqaviy manfaatlarni ta’minlashda muhim rol o‘ynaydi.
