Breyfonn muzligi 10 yil ichida butunlay yo‘qolishi mumkin
Breyfonn muzligi, ilgari Norvegiyaning Rugalann mintaqasida "oq tanlilar g‘ururi" va "janubiy qutb" deb atalgan, hozirda tez sur’atlarda yo‘qolmoqda. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Olimlarning fikricha, ushbu muzlik yaqin 10 yil ichida butunlay yo‘q bo‘lishi mumkin. 2025-yilda chop etilgan ilmiy tadqiqotlarga ko‘ra, Breyfonn muzligi 1950-yillardan buyon o‘z hududining 93-94 foizini yo‘qotgan.
1955-yilda uning maydoni 3,3 kvadrat kilometrni tashkil etgan bo‘lsa, 2024-yilda bu ko‘rsatkich atigi 0,17 kvadrat kilometrgacha kamaygan. Avvaliga Rugalann va Vestland mintaqalari chegarasida joylashgan yagona muzlik bo‘lgan Breyfonn 1980-yillardan boshlab alohida bo‘laklarga ajralishni boshlagan.
Muzlikning qisqarishi ayniqsa 2018-yildan boshlab tezlashgan. Bu esa yoz faslining tobora iliqlashib borishi va qish faslining yumshoq kechishi bilan bog‘liq.
Tadqiqotlar natijasida ayrim hududlarda muzlik 45 metrgacha qisqargani qayd etilgan. Bugungi kunda Breyfonnning qoldiqlari har yili taxminan bir metr qalinlikni yo‘qotmoqda.
Muzlikning past va tekis joylashuvi, balandligi atigi 200 metr bo‘lgani sababli, iqlim o‘zgarishiga moslashish imkoniyati juda past. Breyfonn muzligi hozirda dunyo bo‘ylab yo‘qolish xavfi ostidagi muzliklar ro‘yxatiga kiritilgan.
Olimlar uni sun’iy yo‘ldosh yordamida kuzatishni davom ettirishni rejalashtirmoqda. Shu bilan birga, muzlikning kelajagi haqidagi taxminlar va ilmiy tahlillar olib borilmoqda.
