Qirg‘izistonda Tashiyev iste’fosi: siyosiy maydon o‘zgarishda

Qirg‘iziston siyosiy maydonida kutilmagan o‘zgarish yuz berdi — Vazirlar Mahkamasi raisi o‘rinbosari va Milliy xavfsizlik davlat qo‘mitasi raisi Qamchibek Tashiyev lavozimidan ozod etildi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.

Bu qaror jamiyatda va ekspertlar orasida turli fikrlar va taxminlarga sabab bo‘ldi. Odatda bunday darajadagi qarorlar sokin tarzda e’lon qilinadi, ammo bu safar voqealar zanjiri murakkab va ko‘p qirrali ko‘rinmoqda.

Mintaqa bo‘yicha ekspert Arkadiy Dubnovning fikricha, prezident Sadir Japarov Tashiyevni va uning uch nafar o‘rinbosarini ishdan ozod etgani muhim ishora hisoblanadi. Bu qaror oddiy kadrlar almashinuvi emas, balki tizimdagi ta’sir nuqtalarini uzishga qaratilgan chora sifatida talqin qilinmoqda.

Dubnovning ma’lumotlariga ko‘ra, Tashiyev o‘z iste’fosidan Myunxendagi shifoxonada xabar topgan. U yurak bilan bog‘liq muammolari sababli muntazam tibbiy ko‘rikdan o‘tib turadi.

Prezident qarori e’lon qilinishidan avval Tashiyev va Japarovning telefon orqali keskin muloqoti bo‘lgani aytilmoqda. Rasmiy bayonotga ko‘ra, bu qaror davlat tizimida birlikni mustahkamlash maqsadida qabul qilingan.

Ammo keyinchalik prezident matbuot kotibi Askat Alagozov bu masalaga aniqlik kiritdi: muammo Tashiyevning o‘zida emas, balki uning nomidan foydalanib, turli shaxslarni ta’sirga olishga uringan ayrim yaqinlarida bo‘lishi mumkin. Ayrim ma’lumotlarga ko‘ra, Tashiyevga yaqin shaxslar amaldorlarga bosim o‘tkazib, ularni o‘z tomoniga og‘dirishga harakat qilgan.

Bu holat davlat idoralari o‘rtasidagi ishonchga jiddiy ta’sir qilishi mumkin. Dubnovning ta’kidlashicha, Qirg‘izistonda ba’zi doiralar Tashiyevni mamlakatning birinchi shaxsiga aylanishi mumkin bo‘lgan nomzod sifatida ko‘rgan.

Bu fikrlar 2020-yilgi siyosiy o‘zgarishlar va o‘sha davrdagi voqealar bilan bog‘lanmoqda. Biroq hozirgi qaror bilan vaziyat keskin o‘zgardi va xavfsizlik tizimida yangi davr boshlanishi ehtimoli oshdi.

Endi asosiy savol shuki: bu qaror chindan ham davlat tizimidagi birlikni mustahkamlash uchunmi yoki elita ichidagi raqobatni qayta shakllantirishga qaratilganmi? Bu savollarga vaqt o‘tishi bilan javob topiladi.

Ammo siyosatda bir narsa aniq: katta shaxslar maydonni tark etsa ham, bo‘shliq qolmaydi — sahna qayta quriladi.