Tramp NATO ittifoqchilarini qo‘rquvchi deb atadi
Amerika Qo‘shma Shtatlari prezidenti Donald Tramp yana bir bor keskin bayonotlari bilan xalqaro jamoatchilik e’tiborini o‘ziga jalb qildi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
U NATO ittifoqchilariga nisbatan og‘ir tanqidlar aytib, ularni ochiqdan-ochiq qo‘rquvchilar deb atadi. Prezident o‘zining bu fikrlarini Truth Social ijtimoiy tarmog‘i orqali e’lon qildi va vaziyatni aniq to‘g‘ridan-to‘g‘ri baholadi.
Trampning ta’kidlashicha, ittifoqchi davlatlar urush oqibatida neft narxlari ko‘tarilganidan norozi bo‘lmoqda, biroq vaziyatni barqarorlashtirish uchun aniq va jiddiy choralar ko‘rishdan bosh tortayapti. Xususan, u Ho‘rmoz bo‘g‘ozida kemalar qatnovi xavfsizligini ta’minlash masalasida hamkorlar yetarli darajada faollik ko‘rsatmayotganini qayd etdi.
Bu yerda eng kam xavfli va oddiy harbiy qadamlardan birini belgilash mumkin edi, lekin ittifoqchilar shu ishlarga ham jur’at topa olmayotgani aytilmoqda. Prezident shu bilan birga NATOning kelajagi haqida ham bahsli fikr bildirib, AQSH ishtirokisiz bu ittifoqning faqat qog‘ozdagi yo‘lbarsga aylanishini ta’kidladi.
Uning so‘zlariga ko‘ra, Vashington bunday pozitsiyani eslab qoladi va bu kelajakdagi hamkorlikka jiddiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Tramp ittifoqchilaridan Arabiston yarimoroli bilan Eron o‘rtasidagi strategik muhim hududda xavfsizlikni ta’minlash uchun harbiy yordam so‘ragan edi.
Biroq Germaniya va boshqa bir qator davlatlar bu chaqiriqni rad etishdi. Bu qarordan so‘ng Tramp NATOning xatosini juda katta va ahmoqona deb atadi.
Ayniqsa, Germaniya pozitsiyasini hayratlanarli deb baholab, keskin munosabat bildirdi. Shu bilan birga, u AQSHga umuman ittifoqchilarning yordami shart emasligini ham ta’kidladi va bu uning tashqi siyosatda yakka harakat qilishga moyilligini yana bir bor ko‘rsatdi.
Germaniya Mudofaa vazirligi vakillari vaziyatga izoh berib, mamlakat Yaqin va O‘rta Sharqdagi xavfsizlik masalalari bo‘yicha ittifoqchilar bilan maslahatlashuvlarni davom ettirayotganini bildirdi. Biroq Berlin hozirgi mavjud missiyalar doirasida ishtirok etayotgan kuchlardan tashqari qo‘shimcha harbiy kontingent yubormasligini ochiq aytdi.
Ma’lumotlarga ko‘ra, 28 fevraldan boshlab AQSH va Isroilning Eronga qarshi harakatlari tufayli dunyo neft va suyultirilgan gaz tashuvining taxminan beshdan bir qismi o‘tadigan Ho‘rmoz bo‘g‘ozi amalda yopib qo‘yildi. Bu esa global energetika bozoriga jiddiy ta’sir ko‘rsatdi va narxlarning keskin oshishiga sabab bo‘ldi.
Eron tomonidan Fors ko‘rfazi hududidagi ayrim neft obyektlari va tankerlarga zarbalar berilayotgani vaziyatni yanada keskinlashtirmoqda. Bu holat AQSH ichida ham bosimni kuchaytirmoqda va yonilg‘i narxlarining o‘sishi saylovchilar kayfiyatiga bevosita ta’sir qilmoqda.
Kelgusida ushbu vaziyat qanday rivojlanishi nafaqat siyosatchilar, balki butun dunyo iqtisodi uchun ham hal qiluvchi ahamiyatga ega bo‘ladi.
