Mirshaymer Eronning kuchli bo‘lishini va xavflarni ogohlantirdi
Yaqin Sharqdagi urush olovlari tobora kuchayib, butun dunyo uchun xavf tug‘dirishda davom etmoqda. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Ayni paytda siyosatshunoslar va taniqli olimlar eng qo‘rqinchli oqibatlardan ogohlantirmoqdalar. Chikago universiteti professori Jon Mirshaymerning so‘nggi bayonoti xalqaro hamjamiyatda katta e’tiborni tortdi va jiddiy muhokamalarga sabab bo‘ldi.
Uning fikricha, Amerika Qo‘shma Shtatlari va Eron o‘rtasidagi to‘g‘ridan-to‘g‘ri to‘qnashuv mintaqaning siyosiy xaritasini tubdan o‘zgartirib yuborishi mumkin. Ko‘pchilik Tehronni zaif deb hisoblaydi, biroq Mirshaymer bu fikr xato ekanini ta’kidladi.
Uning aytishicha, Eron rahbariyati juda zo‘r va bilimli bo‘lib, o‘z qo‘lida hal qiluvchi kuchli imkoniyatlarni saqlab turadi. Agar harbiy harakatlar nazoratdan chiqib ketsa, Eronning javob zarbalari Saudiya Arabistoni va Birlashgan Arap Amirliklari kabi davlatlar uchun jiddiy tahdid bo‘ladi.
Bu ikki mamlakatning ijtimoiy infratuzilmasi va iqtisodiyoti butunlay vayron bo‘lish ehtimoli mavjud. Eron rasmiylari o‘z suverenitetini himoya qilish yo‘lida raqiblarining neft-gaz sohasiga jiddiy zarba berishga tayyor ekanligini ko‘rsatmoqdalar.
Shu sababli, AQSH hukumati vaziyatni yanada keskinlashtirmasdan diplomatik yo‘llar orqali kelishuvga erishishi kerak. Janubiy Pars gaz koniga berilgan zarbalardan so‘ng neft narxining oshishi dunyo bozorida katta inqirozni keltirib chiqaradi.
Yoqilg‘i narxining keskin ko‘tarilishi oziq-ovqat va boshqa kundalik mahsulotlar qimmatlashishiga olib keladi. Bu holat butun dunyo iqtisodiyotida turg‘unlikni keltirib chiqarishi va millionlab odamlarning turmush darajasiga salbiy ta’sir qiladi.
Hozirda vaziyatni boshqarish kaliti AQSH prezidentining qo‘lida bo‘lsa-da, har bir xato qadam chekinish imkoniyatlarini yo‘qotiradi. Biz o‘ta xavfli nuqtada turibmiz va tinchlik yo‘li bilan hal qilish eng to‘g‘ri yechimdir.
Sizningcha, bu qarama-qarshilik tinch yo‘l bilan tugaydimi va dunyo iqtisodiyoti bunday zarbalarga bardosh bera oladimi?
