Yaqin Sharqdagi urush Oq uy uchun kutilmagan inqirozga aylandi
Yaqin Sharqdagi qurolli to‘qnashuvlar o‘ttiz kunlik muddatga yaqinlashib, uchinchi haftasiga qadam qo‘yayotgan bir paytda Oq uy rahbari Donald Tramp o‘zi kutmagan murakkab geosiyosiy vaziyatga tushib qolgandek taassurot uyg‘otmoqda. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Urushning dastlabki rejalari kutilgandek amalga oshmagach, Vashington va Tehron o‘rtasidagi siyosiy kurash eng xavfli bosqichiga kirdi. Zamin nashri dunyo hamjamiyati diqqat markazida turgan uchta muhim savol va prezident oldidagi mushkul tanlovlarni chuqur tahlil qiladi.
Yaqin Sharqdagi urush aytilganidek qisqa va oson bo‘lib ketmadi. AQSH va Isroilning shiddatli hujumlariga Eron munosib javob qaytarmoqda.
Endilikda Oq uy ma’muriyati nafaqat jang maydonida, balki iqtisodiy va yadroviy xavfsizlik borasida ham keskin qarorlar qabul qilishiga to‘g‘ri keladi. Dunyo neft va gaz oqimining beshdan bir qismini ta’minlaydigan Ho‘rmut bo‘g‘ozi hozirda Eronning to‘liq nazoratida.
Tehron nafaqat tankerlarga hujum qilmoqda, balki GPS tizimlarini ishdan chiqarish orqali suv yo‘lini amalda yopib qo‘ydi. Neft narxining 100 dollardan oshishi Trampni tashvishga solmoqda.
Uning NATO va Osiyodagi ittifoqchilariga qilgan harbiy yordam chaqirig‘i deyarli natijasiz qoldi. Ittifoqchilar keng ko‘lamli urushga kirishni hozircha istamayapti.
Eron eksport qiladigan xom ashyoning 90 foizi aynan Xark oroli orqali o‘tadi. AQSH harbiylari ushbu strategik nuqtani egallash orqali Tehronni moliyaviy jihatdan tiz cho‘ktirishni rejalashtirmoqda.
Orol atrofida 50 minglik qo‘shin shay turibdi, AQSH yana 5 ming dengiz piyodasini yuborishni mo‘ljallamoqda. Bu qadam AQSH askarlarini Eron Islom inqilobi qo‘riqchilari korpusi bilan bevosita qonli to‘qnashuvga undaydi.
Vashingtonni eng ko‘p xavotirga solayotgan masala Tehron ixtiyoridagi 435 kilogramm boyitilgan urandir. Bu modda Isfahondagi yer osti tunnellarida saqlanmoqda.
Maqsad urush tugagach, Eron qisqa fursatda yadroviy qurol yaratmasligi uchun uranni mamlakatdan olib chiqishdir. Bunday operatsiya nafaqat harbiy, balki ekologik halokatga sabab bo‘lishi mumkin.
Tramp hozircha bu borada yakuniy to‘xtamga kelgani yo‘q. Sizningcha, Tramp ittifoqchilarisiz Ho‘rmut muammosini hal qila oladimi?
Eronning neft yuragi bo‘lgan Xark orolining egallanishi urushni to‘xtatadimi yoki yanada alangalatadimi? Bu savollarning javoblari kelajakni belgilaydi.
