Urush tufayli Fors ko‘rfazi davlatlari iqtisodiy inqirozga uchramoqda
Osiyo, Afrika va Yaqin Sharq hududidagi rivojlanayotgan davlatlar hozirda jiddiy iqtisodiy qiyinchiliklarga uchramoqda. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Bu vaziyatning asosiy sababi AQSh, Isroil va Eron ishtirokidagi urush tufayli Fors ko‘rfazidagi neft va gaz inshootlariga yetkazilgan zarar hisoblanadi. Ta’minot yo‘llarining izdan chiqishi energiya manbalari narxlarining keskin oshishiga sabab bo‘ldi.
Ayniqsa, import qilinadigan yoqilg‘iga kuchli tayanadigan va budjetlari cheklangan mamlakatlar uchun bu holat jiddiy tahdidga aylandi. Pokiston, Bangladesh va Shri-Lanka kabi davlatlar eng kuchli zarbani oldi.
Pokiston neft zaxiralari kamayib borayotgani sababli ko‘plab maktablarni vaqti-vaqti bilan yopishga majbur bo‘ldi. Hukumat ish haftasini qisqartirish va davlat xodimlarining yoqilg‘i sarfini kamaytirish choralarini ko‘rdi.
Bangladeshda esa yoqilg‘i taqsimotini me’yorga solishga qaror qilindi, garchi ayrim benzin shoxobchalari hali ham bo‘sh qolayotganligi kuzatilmoqda. Shri-Lankada hukumat yoqilg‘ini tejash maqsadida haftalik dam olish kunlarini e’lon qildi va aholiga yoqilg‘i taloni tizimini joriy etdi.
Mintaqaning eng yirik energiya importchilaridan biri bo‘lgan Misr ham ushbu bosimdan chetda qolmadi. Vaziyatni boshqarish uchun hukumat savdo markazlari, do‘konlar va kafelarni ertaroq yopishni buyurdi.
Ko‘cha chiroqlarining yonish vaqti qisqartirildi. Bundan tashqari, benzin, dizel va maishiy gaz narxlari o‘n besh foizdan yigirma ikki foizgacha ko‘tarildi.
Prezident Abdulfattoh as-Sisiy bu choralar yanada katta iqtisodiy zararlarning oldini olish uchun zarur ekanligini ta’kidladi. Tahlilchilar ogohlantirishicha, agar mojaro davom etsa, ko‘plab rivojlanayotgan iqtisodiyotlar tezroq inflyatsiya, valyutaning qadrsizlanishi va davlat moliyasiga kuchliroq bosimga uchraydi.
Allaqachon qarzlar tufayli og‘ir ahvolda bo‘lgan mamlakatlar uchun energiya inqirozi iqtisodiy faollikni sekinlashtirish xavfini keltirib chiqarmoqda. Natijada millionlab oddiy fuqarolar uchun yashab qolish xarajatlari yanada og‘irlashib ketishi kutilmoqda.
