AQSH Eron va Yaqin Sharq uchun tinchlik rejasini taqdim etdi
Amerika Qo‘shma Shtatlari Yaqin Sharqdagi uzoq davom etgan mojarolarni va qonli urushni yakunlash maqsadida Eronga keng ko‘lamli tinchlik rejasini taqdim etdi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Ushbu muhim hujjat o‘z tarkibida jami o‘n beshta bandni o‘z ichiga oladi va mintaqadagi barqarorlikni tiklashga qaratilgan. The New York Times nashriga ko‘ra, bu xabar 24 mart kuni tasdiqlandi va ma’lumotlar ikki nafar xabardor amaldorga tayanib e’lon qilindi.
Hujjat Pokiston orqali Eron rasmiylariga yetkazilgani aytilmoqda. Isroilning N12 telekanali ma’lumotlariga asoslanib, rejada Eronning yadroviy qurol ishlab chiqarishdan voz kechishi va boyitilgan uran zaxiralarini Xalqaro atom energiyasi agentligiga topshirishi nazarda tutilgan.
Shuningdek, mintaqada tinchlikni mustahkamlashga qaratilgan bir qator amaliy choralar ham belgilangan. Axios nashri xabariga ko‘ra, AQSH prezidenti maxsus vakili Stiven Uitkoff Donald Trampga Eron rejaning bir qancha muhim bandlariga, xususan, yuqori darajada boyitilgan uran zaxiralarini topshirishga rozi bo‘lganini ma’lum qildi.
Biroq, Tehron rasmiy munosabati hozircha aniq emas va bugungi kunga qadar rad yoki tasdiq bildirmadi. AQSH bilan hamkorlik qilayotgan Isroilning bu tinchlik rejasiga bo‘lgan munosabati ham hozircha e’lon qilinmagan.
Tramp 23 mart kuni Eron bilan samarali muzokaralar bo‘lib o‘tganini va energetika obyektlariga zarbalarni besh kunga to‘xtatishni buyurgani haqida xabar bergan edi. Eron esa bu bayonotni rad etib, rasmiy muzokaralar bo‘lmaganini aytdi.
Shu o‘rinda, Eron Tashqi ishlar vazirligi 24 mart kuni BMT Xavfsizlik kengashi va Xalqaro dengiz tashkilotiga murojaat qilib, do‘st bo‘lmagan deb baholangan kemalarning oldindan Tehron bilan harakatlarini kelishib olganda, Xorramshahr bo‘g‘ozi orqali xavfsiz o‘tishi mumkinligini e’lon qildi. Reuters agentligi hujjatda bu qoidalarga rioya qilgan kemalarning xavfsiz harakat qilish huquqi saqlanishi ta’kidlanganini xabar qildi.
Ayni paytda Yaqin Sharqdagi mojarolar va urush tufayli Xorramshahr bo‘g‘ozi orqali jahon nefti va suyultirilgan tabiiy gaz zaxiralarining taxminan yigirma foizi tranziti to‘xtatilgan. Bu vaziyat mintaqadagi energiya ta’minoti va global narxlar uchun jiddiy ta’sir ko‘rsatmoqda.
