NATO a’zolari mudofaa xarajatlarini sezilarli oshirdi
NATOning Yevropadagi a’zolari va Kanada 2025 yilda mudofaa xarajatlarini 2024 yilga nisbatan 19,6 foizga oshirdi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Bu haqda alyansning 26 mart kuni bosh kotibi Mark Rutte tomonidan e’lon qilingan yillik hisobotda ma’lum qilindi. Shu bilan birga, ushbu davlatlarning umumiy harbiy xarajatlari Qo‘shma Shtatlarnikidan past bo‘lib qolmoqda.
Hisobotda ta’kidlanishicha, NATOning barcha 32 a’zosi 2025 yilda mudofaa uchun yalpi ichki mahsulotning (YAIM) kamida 2 foizini sarflash orqali alyansning belgilangan mezoniga erishdi. Yetti davlat — Polsha, Litva, Latviya, Estoniya, Daniya, Norvegiya va Qo‘shma Shtatlar — YAIMning 3 foizidan ortiq mablag‘ ajratdi.
Polsha, Litva va Latviya har biri YAIMning 3,5 foizidan ko‘proqini mudofaa sohasiga sarfladi. NATO a’zolari jamoaviy tarzda 2035 yilga borib ushbu darajaga yetishi kutilmoqda.
Germaniya 2025 yilda mudofaa uchun YAIMning 2,39 foizini ajratdi. Miqdor jihatidan Berlin faqat Vashingtondan keyingi ikkinchi o‘rinda turadi.
O‘tgan yili NATO tomonidan sarflangan jami 1,63 trillion dollar mablag‘ning 980 milliard dollari Qo‘shma Shtatlar hissasiga to‘g‘ri keldi. Germaniya esa 120 milliard dollardan ortiq mablag‘ bilan muhim hissa qo‘shdi.
Boshqa barcha ittifoqchilarning umumiy xarajatlari esa rekord darajadagi 574 milliard dollarni tashkil etdi. 2025 yil iyunida NATO a’zolari 2035 yilga borib xavfsizlik bilan bog‘liq xarajatlarni YAIMning 5 foizigacha oshirishga kelishib oldi.
Ushbu rejaga ko‘ra, YAIMning 3,5 foizi asosiy mudofaa ehtiyojlariga yo‘naltiriladi, qolgan 1,5 foiz esa terrorizmga qarshi kurash va harbiy amaliyotlarni qo‘llab-quvvatlash uchun infratuzilmani moliyalashtirishga sarflanadi. Tahlilchilarning fikricha, Yevropadagi NATO davlatlari qayta qurollanish maqsadlariga erishish va AQSh harbiy ta’minotidagi qisqarishni to‘ldirish uchun 2035 yilga borib mudofaa sohasiga qariyb 2,2 trillion yevro mablag‘ ajratishi zarur bo‘lishi mumkin.
