Jahon havo sifati hisoboti xavfli zarrachalar muammosini ochib berdi
Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti o‘pkaga chuqur kirib, qon aylanish tizimiga o‘tishi mumkin bo‘lgan xavfli mayda zarracha – PM2.5 uchun qat’iy xavfsizlik chegaralarini belgilaydi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Ushbu zarrachalarga ta’sirlanish nafas olish muammolari, yurak-qon tomir kasalliklari hamda saraton kasalligiga olib kelishi mumkin. Shveytsariyaning IQAir monitoring kompaniyasi global havo sifatini baholash maqsadida 143 mamlakat va hududdagi 9446 shahar ma’lumotlarini tahlil qildi.
2025 yilgi Jahon havo sifati hisobotida keltirilgan natijalar dunyo bo‘ylab ifloslanish darajasining jiddiy muammoga aylanganini ko‘rsatmoqda. Hisobotga ko‘ra, faqatgina 13 davlat va hudud Jahon sog‘liqni saqlash tashkilotining bir kub metr uchun 5 mikrogramm bo‘lgan xavfsizlik chegarasiga javob bera olgan.
Yevropada esa bu talabga faqat Andorra, Estoniya va Islandiya mamlakatlari javob berdi. Shuningdek, havo sifati xavfsiz hisoblangan hududlar qatoriga Avstraliya, Barbados, Bermuda, Fransiya Polineziyasi, Grenada, Yangi Kaledoniya, Panama, Puerto-Riko, Reyunyon va Amerika Qo‘shma Shtatlarining Virgin orollari kiradi.
Tahlil qilingan 130 davlat esa belgilangan xavfsizlik me’yorlariga javob bera olmadi. Eng yuqori ifloslanish darajasi Pokistonda qayd etilib, bir kub metr havoda 67,3 mikrogramm PM2.5 mavjudligi aniqlangan.
Shuningdek, havosi eng iflos besh davlat qatoriga Bangladesh, Tojikiston, Chad va Kongo Demokratik Respublikasi kiradi. Ushbu ma’lumotlar havo sifatini yaxshilash va sog‘liqni muhofaza qilish sohasida xalqaro hamkorlikning zarurligini yana bir bor ta’kidlaydi.
Havoning tozaligi inson salomatligi uchun muhim omil bo‘lib, bu borada samarali choralar ko‘rish zarur.
