Rossiya va arab davlatlari o‘rtasidagi munosabatlar keskinlashmoqda
Yaqin Sharqdagi geosiyosiy vaziyat shiddat bilan o‘zgarmoqda va bu jarayonlar nafaqat mintaqa, balki butun dunyo diplomatiyasini yangi sinovlar qarshisiga qo‘ymoqda. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Bir paytlar mustahkam va ishonchli deb hisoblangan xalqaro aloqalar bugungi kunda jiddiy bosim ostida qolmoqda. Xalqaro maydondagi eng muhim o‘zgarishlarni tahlil qilar ekanmiz, mintaqadagi siyosiy muvozanat qanday buzilayotganiga guvoh bo‘lamiz.
Rossiya va Ko‘rfaz arab davlatlari o‘rtasida yillar davomida shakllangan iliq munosabatlarga bugun jiddiy darz ketmoqda. Bunga asosiy sabab sifatida Moskvaning AQSH hamda Isroilga qarshi kurashayotgan Eronni ochiqdan-ochiq qo‘llab-quvvatlayotgani ko‘rsatilmoqda.
Xususan, Eron tomonidan arab o‘lkalaridagi harbiy bazalarga yo‘llanayotgan raketa va dron hujumlarida Rossiyaning aloqasi borligi haqidagi taxminlar vaziyatni yanada keskinlashtirdi. Ayrim ma’lumotlarga ko‘ra, Kreml Tehronga AQSH obyektlarini aniq nishonga olish uchun strategik razvedka va sun’iy yo‘ldosh ma’lumotlarini taqdim etgan bo‘lishi mumkin.
Garchi Rossiya rasmiylari bu ayblovlarni inkor etib kelsa-da, arab davlatlari rahbarlari bunday bayonotlardan qoniqish hosil qilmagan va Rossiyaning xatti-harakatlaridan jiddiy norozilik bildirmoqda. Iqtisodiy oqibatlar esa mintaqa uchun juda og‘ir kechmoqda.
Tahlillarga ko‘ra, Eron tomonidan amalga oshirilayotgan muntazam hujumlar tufayli Ko‘rfaz davlatlari har kuni milliardlab dollar zarar ko‘rmoqda. Ayniqsa, neft va gaz eksportining asosiy yo‘li bo‘lgan Ho‘rmuz bo‘g‘ozidagi xavfsizlikning izdan chiqishi Saudiya Arabistoni, Qatar va Kuvayt iqtisodiyotiga katta zarba bermoqda.
BMT Xavfsizlik kengashida Rossiya va Xitoyning Eronga qarshi rezolyutsiyalarga veto qo‘yishi arab dunyosida xiyonat sifatida qabul qilindi. Vaziyatdan foydalangan Ukraina rahbariyati esa Ko‘rfaz mamlakatlari bilan mudofaa sohasida hamkorlikni kuchaytirishga kirishdi.
Eron dronlariga qarshi kurashish tajribasini taklif qilgan Ukraina Saudiya Arabistoni, BAA va Qatar bilan muhim bitimlar imzoladi. Tahlilchilarning fikricha, mintaqadagi bu jarayonlar kelajakda nafaqat Rossiya, balki ularni yetarlicha himoya qila olmagan AQSH bilan ham munosabatlarning qayta ko‘rib chiqilishiga olib kelishi mumkin.
Bu esa Yaqin Sharqda mutlaqo yangi siyosiy davr boshlanayotganidan dalolat beradi.
