Tramp Hormuz bo‘g‘ozi xavfsizligi yuzasidan Eron bilan hamkorlikka tayyor
AQSH prezidenti Donald Tramp Hormuz bo‘g‘ozi xavfsizligini ta’minlash borasida Eron bilan hamkorlik qilish va qo‘shma loyihalarni amalga oshirish masalasini ko‘rib chiqishga tayyorligini ma’lum qildi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Davlat rahbari ushbu suv yo‘li orqali amalga oshiriladigan tranzit shartlari hamda yuklar harakati bilan bog‘liq masalalarni muhokama qilish uchun imkoniyatlar mavjudligini ta’kidladi. Ushbu bayonot xalqaro miqyosda katta qiziqish uyg‘otdi va mintaqaviy barqarorlikni tiklash yo‘lidagi muhim qadam sifatida baholanmoqda.
Tarixiy nuqtayi nazardan Hormuz bo‘g‘ozi xalqaro dengiz huquqi normalariga muvofiq, barcha davlatlar uchun erkin harakatlanish huquqi kafolatlangan suv yo‘li hisoblanadi. Biroq so‘nggi davrdagi keskinliklar va Fors ko‘rfazidagi notinch vaziyat yuk tashish jarayoniga jiddiy ta’sir ko‘rsatdi.
Xalqaro agentliklar ma’lumotlariga ko‘ra, mintaqadagi harbiy xavf-xatarlar tufayli sakkiz yuzdan ortiq yuk kemasi bo‘g‘ozdan o‘ta olmay to‘planib qolgan. Bu holat jahon iqtisodiyoti va xalqaro savdo aloqalariga salbiy ta’sir ko‘rsatmoqda.
Ekspertlar fikricha, vaqtinchalik kelishuvlar bo‘g‘ozni ochishga xizmat qilishi mumkin, ammo kema egalari xavfsizlik kafolatlari to‘liq ta’minlanmagunicha yuk tashishni qayta tiklashga shoshilmayapti. Vaziyat murakkabligicha qolmoqda.
Xususan, Eron va Isroil o‘rtasidagi qarama-qarshiliklar hamda Livandagi harbiy harakatlar muammoni yanada chuqurlashtirmoqda. Eron rasmiylari, agar Isroil o‘z hujumlarini to‘xtatmasa, sulh kelishuvidan chiqishi mumkinligini ishora qilgan.
Shuningdek, mintaqadagi ziddiyatlar sababli Eron tomoni Hormuz bo‘g‘ozi orqali yuk tashishni vaqtincha to‘xtatgani haqida xabarlar tarqaldi. Hozirgi vaziyatda diplomatik muzokaralar va tomonlarning o‘zaro kelishuvi mintaqada tinchlikni saqlab qolishning yagona yo‘li bo‘lib qolmoqda.
