Dubayning xalqaro investitsiya markazi sifatidagi mavqei xavf ostida qoldi
Yaqin Sharqdagi geosiyosiy vaziyatning keskinlashuvi so‘nggi yillarda Sharqiy Shveysariya nomi bilan mashhur bo‘lgan Dubay shahrining xalqaro maydondagi mavqeiga jiddiy ta’sir ko‘rsatdi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Ilgari xalqaro investorlar va yirik kapital egalari uchun tinch, soliq tizimi qulay hamda xavfsiz moliyaviy markaz sifatida qaralgan bu shahar, bugun ishonchsizlik muhiti bilan bog‘lanmoqda. Vaziyatning o‘zgarishiga sabab bo‘lgan asosiy omillardan biri sifatida joriy yilning fevral oyi oxirida yuz bergan hodisa, ya’ni Eron dronining qoldiqlari mashhur Burj Al-Arab mehmonxonasi yaqiniga tushishi qayd etilmoqda.
Ushbu voqea Dubayning eng asosiy ustunligi bo‘lgan mutlaq xavfsizlik va barqarorlik obraziga putur yetkazdi. Xalqaro ommaviy axborot vositalari ushbu holatni Dubayning o‘z investitsiya jozibasini yo‘qotish jarayoni sifatida baholamoqda.
Buning oqibatida ko‘chmas mulk bozori sekinlashdi, bitimlar soni kamaydi va fond bozori ko‘rsatkichlari pasayishni boshladi. Boy aholi va yirik sarmoyadorlar o‘z kapitali uchun yangi va xavfsiz boshpana izlashga kirishdi.
Hozirgi kunda asosiy oqim Shveysariyaning Sug kantoniga yo‘nalmoqda. Atigi bir yuz o‘ttiz besh ming aholiga ega bo‘lgan bu hudud past soliqlar, barqaror bank tizimi hamda rivojlangan kriptovalyuta industriyasi bilan global elita uchun yangi markazga aylanib bormoqda.
Sug kantonida uy-joyga bo‘lgan talab keskin ortib ketdi, hatto oddiy kvartiralarni ko‘rish uchun ham navbatlar paydo bo‘ldi. Bu navbatlarda yaqindagina Dubaydan ko‘chib kelgan milliarderlarni ham uchratish mumkin.
Biroq talabning bunday darajada oshishi uy-joy yetishmovchiligi kabi muammolarni yuzaga keltirdi. Sugda bo‘sh obyektlar qolmayotgani sababli, sarmoyadorlar oqimi qo‘shni Lugano shahriga ham ko‘chmoqda.
Lugano hozirda Yevropa va boshqa davlatlardan kelayotgan investorlar uchun muqobil markaz vazifasini o‘tamoqda. Birlashgan Arab Amirliklari hukumati kapitalni saqlab qolish maqsadida soliq imtiyozlarini yanada kengaytirish va rezidentlik shartlarini yengillashtirish kabi choralarni ko‘rmoqda.
Biroq mutaxassislar fikricha, sarmoyadorlar uchun daromaddan ko‘ra, kapitalning xavfsizligi va barqarorligi muhimroqdir. Hozirgi global vaziyat boylar uchun ishonchli va tarixan sinalgan markazlar, xususan Shveysariyaning ahamiyati yana-da ortib borayotganini ko‘rsatmoqda.
Xulosa qilib aytganda, geosiyosiy beqarorlik bir shaharning nufuzini tushirib, boshqasining yangi moliyaviy markaz sifatida yuksalishiga sabab bo‘lmoqda. Kapital har doim xavfsizlik va barqarorlik hukmron bo‘lgan hududlarga intiladi.
