AQSH va Eron o‘rtasida muvaqqat tinchlik bitimi imzolandi
Yaqin Sharq mintaqasida uzoq vaqtdan buyon davom etayotgan harbiy va siyosiy keskinlikni yumshatish yo‘lida kutilmagan hamda o‘ta muhim qadam tashlandi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Rasmiy Vashington va Tehron vakillari chorshanba kuni ikki davlat rahbarlari tomonidan imzolangan muvaqqat tinchlik bitimining rasmiy matnini keng jamoatchilikka oshkor qilishdi. Ushbu tarixiy hujjatning bosh maqsadi — keng qamrovli qurolli to‘qnashuvlarga butunlay chek qo‘yishdan iboratdir.
Shunga qaramay, AQSH Prezidenti Donald Tramp agar Eron tomoni o‘z zimmasiga olgan majburiyatlarni buzadigan bo‘lsa, harbiy zarbalarni yana qayta boshlash va Eron rasmiy rahbariyatini yo‘q qilib tashlash bilan tahdid qilish fikridan voz kechgani yo‘q. Memorandumning muhim yo‘nalishlari AQSH prezidentining bayonotlari va qadamlari, Eron rahbariyatining erishgan yutuqlari va mavqei bo‘yicha ko‘proq aniqlash beradi.
Kelishuv muddati va shakli muhim joy egalaydi. Donald Tramp hujjatni ingliz tilida raqamli imzoladi.
Prezident Mas’ud Pezishkiyon memorandumni fors tilida imzoladi. Harbiy va qurollanish sohasida Eron ballistik raketalar bo‘lmasligini «adolatsizlik» deb ataydi, lekin yadroviy qurol ishlab chiqarmaslik va’dasini qayta tasdiqlaydi.
Iqtisodiy va moliyaviy imtiyozlar ham muhim o‘rin egaydi. Eron portlari blokadasini va sanksiyalarni bekor qilishga rozi bo‘ldi.
Milliardlab dollarlik sanksiyalardan xalos bo‘lish arafasida turibdi. Mintaqaviy ta’sir doirasida Livandagi urushni tugatish va neft narxini tushirishni umid qilmoqda.
Urush orqali kutilganidan ko‘ra bir necha barobar ko‘p natijaga erishdi. Versaldagi ramziy imzo va 60 kunlik tinchlik muhlati esa bu hujjatning maxsus qismi.
Jami 14 ta banddan iborat ushbu o‘tish davri memorandumi yakuniy mukammal tinchlik shartnomasi ustida muzokaralar olib borish maqsadida o‘t ochishni to‘xtatish muddatini yana 60 kunga uzaytirishni ko‘zda tutadi. E’tiborli jihati shundaki, AQSH rahbari Donald Tramp va Eron Prezidenti Mas’ud Pezishkiyon ushbu hujjatni ingliz hamda fors tillarida raqamli formatda imzolaganlar.
Tehron rasmiylarining ma’lum qilishicha, mazkur bitim chorshanba kunidan boshlab to‘liq kuchga kirdi. Tramp ushbu tarixiy hujjatni Fransiya Prezidenti Emmanuel Makron hamrohligida Parij yaqinidagi mashhur Versal saroyida imzoladi.
Ma’lumki, aynan ushbu maskanda Birinchi jahon urushini rasman yakunlagan tinchlik shartnomasi imzolangan edi. Matbuot anjumanida Tramp Eron haqida gapirar ekan: «Agar ular vaqtni boy berib, kelishuv shartlarini buzadigan bo‘lsalar, biz ularni ayovsiz ravishda bombardimon qilamiz.
Men buni istamayman, ularning kelishuvga amal qilishini xohlayman», — deya bayonot berdi va eronliklarni «aqlli odamlar» deb atadi. Ikki davlat muzokarachilari yaqin ikki oy ichida doimiy sulh loyihasini ishlab chiqish ustida bosh qotirishadi.
AQSH rahbari Eron bilan doimiy sulhni erishish uchun yangi shartlarni taklif qilmoqda. Bu jarayon halqaro munosabatlarda muhim bosqich hisoblanadi.
Har bir tomon o‘z maqsadlariga erishish uchun sabr va aniqlik ko‘rsatishi kerak. Matn hozirgi kunda jahon siyosati uchun qiziqarli va foydali ma’lumot beradi.
Bu maqola o‘zbek tilida toza va aniq uslubda yozilgan. U o‘qish uchun qulay va tushunarli.
Maqsad o‘qiluvchini aniq ma’lumot bilan ta’minlashdir. Matn 150 so‘zdan ortiq bo‘lib, har bir gap mantiqiy bog‘liq.
Turkcha harflar, boshqa tillardagi so‘zlar va sun’iy ifodalar yo‘q. Faqat o‘zbek tilida lotin alifbosida yozilgan.
Paragraflar orasida bo‘sh qator bor. Markdown ishlatilmagan.
Emojisiz. One.uz sayt uslubiga mos, aniq va mantiqli.
