Bugun
Bugungi reyslar jadvali — 16 noyabr
+9°
ochiq shamol 1 m/s, sharq
ENRU

Iyun oxirida osmonda noyob Qulupnay Oy hodisasi kuzatiladi

Dunyo
17
Iyun oxirida osmonda noyob Qulupnay Oy hodisasi kuzatiladi
Joriy yilning 29-iyun kuni tungi osmonni yilning eng qiziqarli astronomik hodisalaridan biri yoritadi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.

Xalq orasida Qulupnay Oy nomi bilan mashhur bo‘lgan iyun oyining to‘lin Oyi bu gal osmon ixlosmandlari uchun o‘ziga xos va unutilmas manzara taqdim etadi. Mutaxassislar ushbu astronomik hodisani kuzatish uchun barcha sharoitlar mavjudligini ta’kidlamoqda.

Astronomlarning ma’lum qilishicha, aynan shu to‘lin Oy Shimoliy yarimsharda ufqqa eng yaqin holatda ko‘rinadi. Shu sababli Oy chiqish vaqtida u odatdagidan ancha yirik va haybatli ko‘rinishi mumkin.

Biroq bu holat sof astronomik hodisa emas, balki inson ko‘zida yuzaga keladigan Oy illyuziyasi deb ataluvchi optik hodisa bilan izohlanadi. Ya’ni, Oy ufq yaqinida bo‘lganida, miyamiz uni atrofdagi binolar yoki daraxtlar bilan solishtirib, kattaroq qilib ko‘rsatadi.

Shuni ham aytib o‘tish joizki, tashqi ko‘rinish aldamchi bo‘lishi mumkin. Aslida bu yilgi iyun to‘lin Oyi Yerdan nisbatan uzoq masofada joylashgani sababli fan tilida mikrooy sifatida qayd etiladi.

Shu bois uning haqiqiy diametri odatiy to‘lin Oyga nisbatan taxminan o‘n uch foizga kichikroq bo‘ladi va taratadigan nuri ham biroz xiraroq ko‘rinishi mumkin. Bu hodisa Oyning Yer atrofidagi orbita bo‘ylab harakatlanishi davomida sayyoramizdan eng uzoq nuqtaga yaqinlashishi bilan bog‘liqdir.

Mutaxassislarning tushuntirishicha, iyun oyidagi to‘lin Oy yozgi quyosh turishidan ko‘p o‘tmay sodir bo‘lgani uchun Shimoliy yarimsharda osmonning past qismi bo‘ylab harakatlanadi. Bu esa unga o‘zgacha bir tarovat bag‘ishlaydi.

Janubiy yarimsharda esa aksincha, Oy nisbatan baland trayektoriya bo‘ylab harakatlanishi kuzatiladi. Ko‘pchilik o‘ylaganidek, Qulupnay Oy nomi uning rangi pushti yoki qizil bo‘lishi bilan bog‘liq emas.

Bu atama Shimoliy Amerikaning mahalliy xalqlari an’analaridan kelib chiqqan bo‘lib, aynan qulupnay hosili yig‘ib olinadigan mavsumga to‘g‘ri kelgani uchun shunday nomlangan. Shuningdek, turli xalqlar madaniyatida mazkur to‘lin Oyni Rezavorlar pishadigan Oy, Yashil makkajo‘xori Oyi yoki Issiq Oy kabi turli nomlar bilan ham atashadi.

Astronomiya ixlosmandlari uchun yana bir muhim ma’lumot shundan iboratki, navbatdagi to‘lin Oy, ya’ni Bug‘u Oyi joriy yilning 29-iyul kuni kuzatiladi. Shu bois bugungi noyob va go‘zal astronomik manzarani tomosha qilishni istaganlar tungi osmonga nazar tashlashni unutmasliklari tavsiya etiladi.

Bunday hodisalar tabiatning naqadar go‘zal va sirli ekanligini yana bir bor eslatib turadi.
Nodirbek RazzokovBosh muharrir, muxbir

O‘xshash yangiliklar

Eronda Jungon shahri hokimi qurolli hujum oqibatida vafot etdi
Eronda Jungon shahri hokimi qurolli hujum oqibatida vafot etdi
Eronning Chexormahol va Baxtiyoriy viloyatida joylashgan Jungon shahri hokimi Ismoil Islomiy Bobohaydariy qurolli hujum oqibatida vafot etdi. Mazkur mudhish voqea
Dunyo01:14, 29-10-2026
Ispaniyada poyezdlar to'qnashuvi sababli uch kunlik motam e'lon qilindi
Ispaniyada poyezdlar to'qnashuvi sababli uch kunlik motam e'lon qilindi
Ispaniya hukumati mamlakatda sodir bo‘lgan mudhish temiryo‘l halokati oqibatida ko‘plab insonlar qurbon bo‘lgani munosabati bilan uch kunlik rasmiy motam e’lon qildi.
Dunyo00:40, 29-10-2026
«Barselona» yulduzi Lamin Yamalning otasi aeroportda janjal chiqardi
«Barselona» yulduzi Lamin Yamalning otasi aeroportda janjal chiqardi
Ispaniyaning "Barselona" klubi va jahon futbolining eng yorqin yosh yulduzlaridan biri Lamin Yamalning otasi Munir Nasraui yana bir shov-shuvli mojaro markazida qoldi.
Dunyo00:20, 29-10-2026
Qirg‘izistonda viloyat va tumanlar tugatilib yangi aymoqlar tuziladi
Qirg‘izistonda viloyat va tumanlar tugatilib yangi aymoqlar tuziladi
Qirg‘iziston hukumati mamlakatning ma’muriy-hududiy tuzilishini tubdan isloh qilishni rejalashtirmoqda. Ushbu o‘zgarishlarga ko‘ra, amaldagi yetti viloyat va qirqta
Dunyo23:51, 28-10-2026
AQSHda o'likxonaga yuborilgan go'dak besh soatdan keyin tirildi
AQSHda o'likxonaga yuborilgan go'dak besh soatdan keyin tirildi
Amerika Qo'shma Shtatlarida bir yarim yoshli go'dak shifokorlar tomonidan vafot etgan deb e'lon qilinganidan besh soat o'tgach, o'likxonada tirik ekani ma'lum bo'ldi.
Dunyo18:47, 28-10-2026
Putin va Chapo Kremlida ko'p qirrali sheriklikni kuchaytirdi
Putin va Chapo Kremlida ko'p qirrali sheriklikni kuchaytirdi
2026 yil 27 oktyabr kuni Rossiya Federatsiyasi prezidenti Vladimir Putin va Mozambik Respublikasi prezidenti Daniel Fransishku Chapo Moskvadagi Kreml saroyida rasmiy muzokaralar o‘tkazdi. Bu haqda
Dunyo18:12, 28-10-2026