Everest cho'qqisidagi mashhur jasadni pastga tushirish operatsiyasi boshlanmoqda
Dunyoning eng baland nuqtasi hisoblangan Everest cho‘qqisida alpinistlar orasida yashil etiklar nomi bilan mashhur bo‘lgan jasadni pastga olib tushish bo‘yicha tarixiy operatsiya boshlanmoqda. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Qariyb o‘ttiz yil davomida sakkiz ming besh yuz metr balandlikda yotgan ushbu jasadni tajribali qutqaruvchilar va mahalliy yo‘lboshlovchilar tog‘dan evakuatsiya qilishni rejalashtirgan. Mazkur murakkab jarayon taxminan qirq kun davom etishi kutilmoqda.
Ushbu jasad Jomolungmaning shimoliy yonbag‘ridagi o‘lim hududi deb ataladigan joyda, Birinchi qadam deb nomlanuvchi bekatdan biroz pastroqda joylashgan. Uning oyog‘idagi yorqin yashil rangli etiklari sababli u ko‘p yillar davomida cho‘qqiga ko‘tarilayotgan alpinistlar uchun o‘ziga xos mo‘ljal vazifasini o‘tab kelgan.
Uzoq vaqt davomida jasadning shaxsi borasida turli taxminlar ilgari surilgan edi. Biroq yaqinda o‘tkazilgan DNK tahlillari natijasida uning 1996-yilda halok bo‘lgan hindistonlik alpinist Dordje Morup ekani rasman tasdiqlandi.
Morup 1996-yilda Hindistonning Everestni Tibet tomondan zabt etishga uringan ilk ekspeditsiyasi tarkibida bo‘lgan. O‘sha yilning 10-may kuni yetti nafar alpinist yuqoriga ko‘tarilgan, ammo sakkiz ming besh yuz metr balandlikda kuchli bo‘ron boshlangan.
To‘rt kishi ortga qaytishga qaror qilgan bo‘lsa, Morup va uning ikki nafar hamrohi yo‘lni davom ettirgan. Ular cho‘qqiga chiqqanliklari haqida xabar berishgan, biroq pastga tushishga ulgurmay, qattiq sovuq va kislorod yetishmasligi oqibatida vafot etishgan.
Ertasi kuni yapon alpinistlari ularni hali tirik holatda uchratganliklari, ammo yordam bermasdan yo‘llarida davom etganliklari haqidagi xabarlar katta xalqaro bahslarga sabab bo‘lgan edi. Keyinchalik turli ayblovlar qaytarib olingan bo‘lsa-da, ushbu fojia alpinizm tarixidagi eng og‘riqli va axloqiy jihatdan murakkab voqealardan biri bo‘lib qoldi.
Mutaxassislarning fikricha, bunday ulkan balandlikdan jasadni olib tushish dunyodagi eng xavfli amaliyotlardan biri hisoblanadi. Sakkiz ming metrdan yuqorida havo o‘ta siyrak, sovuq esa chidab bo‘lmas darajada bo‘ladi.
Tik qoyalar va qor ko‘chishi xavfi har qanday qutqaruv ishini o‘ta murakkablashtiradi. Ma’lumotlarga ko‘ra, hozirda Everest yonbag‘irlarida ikki yuzga yaqin alpinistning jasadi qolmoqda.
Ularning aksariyatiga yetib borish o‘ta xavfli yoki juda katta mablag‘ talab qiladi. Yashil etiklar nomi bilan tanilgan alpinistni evakuatsiya qilish esa Everestni tozalash bo‘yicha keng ko‘lamli dasturning eng muhim qismlaridan biri sifatida ko‘rilmoqda.
