Dunyo okeanida suv harorati yana tarixiy rekordni yangiladi
Dunyo okeanidagi suv harorati yana bir bor tarixiy rekordni yangiladi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Mutaxassislar berayotgan ma’lumotlarga ko’ra, bu holat shunchaki navbatdagi iqlim ko’rsatkichi emas, balki sayyoramizda global isish jarayonlari yanada shiddat bilan kuchayib borayotganining jiddiy belgisidir. Okeanlar ekotizimidagi bunday o’zgarishlar butun dunyo iqlimiga bevosita ta’sir ko’rsatib, tabiat muvozanatiga xavf solmoqda.
Kopernik dengiz xizmati markazi tomonidan taqdim etilgan hisobotga ko’ra, joriy yilning iyun oyida dunyo okeani yuzasining o’rtacha harorati 21 darajaga yetgan. Ushbu ko’rsatkich o’tgan 2023 va 2024-yillarning mos davrida qayd etilgan barcha rekord darajalardan ham yuqori ekani aniqlandi.
Kuzatuvlar shuni ko’rsatadiki, eng yuqori harorat ko’rsatkichlari asosan Tinch okeanining tropik va subtropik hududlarida, Chili hamda Kaliforniya qirg’oqlarida, shuningdek, Shimoliy Atlantika va Yevropaning g’arbiy sohillarida kuzatilgan. Joriy yilning dastlabki olti oyi davomida dunyo okeanining o’rtacha harorati 20,94 darajani tashkil etdi.
Bu natija kuzatuvlar tarixidagi ikkinchi eng yuqori ko’rsatkich sifatida qayd etildi. O’rta Yer dengizidagi vaziyat ham mutaxassislarni tashvishga solmoqda.
Yilning birinchi yarmi davomida bu yerda suv harorati 18 darajadan oshgan bo’lsa, iyun oyiga kelib dengiz yuzasi 24,3 darajagacha qizigan. Bu ko’p yillik ilmiy kuzatuvlar davomidagi eng yuqori ko’rsatkichdir.
Olimlarning hisob-kitoblariga ko’ra, yil boshidan buyon davom etayotgan g’ayritabiiy issiqlik to’lqinlari dunyo okeani yuzasining qariyb 82 foiz qismiga o’z ta’sirini o’tkazgan. Shu sababli okeanlardagi o’zgarishlarni doimiy ravishda va yuqori aniqlikdagi uskunalar yordamida kuzatib borish bugungi kunda o’ta muhim ahamiyat kasb etmoqda.
Mutaxassislar ushbu jarayonning asosiy sabablaridan biri sifatida El-Nino iqlim hodisasini keltirmoqdalar. Mazkur tabiat hodisasi Tinch okeanining markaziy va sharqiy qismlarida suv haroratining me’yordan ortiq isishiga olib keladi va butun sayyoramizdagi ob-havo tizimini o’zgartirib yuboradi.
Okeanologlarning ta’kidlashicha, okeanlar Yerdagi ortiqcha issiqlik energiyasining asosiy qismini o’ziga yutish xususiyatiga ega. Shu sababli suv haroratidagi har qanday keskin ko’tarilish global iqlimda kechayotgan jarayonlarning eng asosiy va aniq ko’rsatkichi hisoblanadi.
Bunday isish jarayonlari davom etishi dengiz jonzotlarining qirilib ketishiga, muzliklarning erishiga va dengiz sathining ko’tarilishiga sabab bo’lishi mumkin.
