Olimlar Yerda hayot yana qancha davom etishi mumkinligini aytdi
Olimlar Yer sayyorasida hayot yana qancha vaqt davom etishi mumkinligi borasida yangi ilmiy hisob-kitoblarni e’lon qildi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Tadqiqot natijalariga ko‘ra, hozirgi shakldagi biosfera avval taxmin qilinganidan ancha uzoq, ya’ni taxminan bir milliard sakkiz yuz million yil davomida saqlanib qolishi mumkin. Ushbu xulosalar sayyoramizning kelajagi borasidagi qarashlarni sezilarli darajada o‘zgartirishi kutilmoqda.
Nufuzli ilmiy nashrlarda chop etilgan tadqiqotda ta’kidlanishicha, Yerdagi o‘simliklar va fotosintez jarayoni avvalgi nazariyalarda ko‘rsatilganidan ko‘ra ancha barqaror ekani aniqlangan. Bu esa hayot uchun asos bo‘lgan ekotizimlar yana milliardlab yillar davomida faoliyat yuritishi mumkinligini anglatadi.
Olimlarning qayd etishicha, Quyosh tabiiy rivojlanish jarayonida asta-sekin yorqinlashib va qizib bormoqda. Bugungi kunda u to‘rt yarim milliard yil avvalgiga nisbatan taxminan uchdan bir qismga ko‘proq energiya tarqatmoqda.
Mutaxassislar hisob-kitoblariga ko‘ra, Quyosh yana qariyb besh milliard yil davomida qizib boradi va shundan keyin o‘zining navbatdagi hayot bosqichiga o‘tadi. Qiziq jihati shundaki, o‘tgan asrning saksoninchi yillarida britaniyalik olimlar fotosintezga asoslangan hayot Yerda yana atigi yuz million yil saqlanib qolishini taxmin qilgan edi.
Yangi tadqiqot esa bu muddatni qariyb o‘n sakkiz baravar uzaytirib ko‘rsatmoqda. Biroq barcha mutaxassislar ham bu ijobiy ssenariy amalga oshishiga to‘liq ishonmaydi.
Ayrim astrobiologlarning fikricha, inson faoliyati natijasida atmosferaga chiqarilayotgan issiqxona gazlari global isishni tezlashtirib, biosfera uchun xavfni ancha ertaroq yuzaga keltirishi mumkin. Mutaxassislarning ta’kidlashicha, agar global iqlim o‘zgarishi hozirgi sur’atlarda davom etsa, Yerdagi tabiiy muhit bir necha ming yil ichidayoq jiddiy xavf ostida qolishi ehtimoldan xoli emas.
Tadqiqot mualliflari Yerdagi hayotning asosi fotosintez ekanini yana bir bor eslatib o‘tishdi. Agar havo harorati o‘ta yuqori darajaga yetsa, bu hayotiy jarayon to‘xtaydi.
Natijada o‘simliklar dunyosi yo‘qoladi, oziq-ovqat zanjiri butunlay buziladi va hozirgi ko‘rinishdagi hayot mavjud bo‘la olmaydi. Shu bilan birga, ilmiy jamoa Yer taqdiri tabiiy kosmik jarayonlar bilan bir qatorda, insoniyatning iqlimga bo‘lgan munosabatiga ham bevosita bog‘liq ekanini alohida uqtirmoqda.
