Avstraliyalik olimlar okean tubidan ulkan kalmarning noyob izlarini topdi
Avstraliyalik olimlar jahon okeani tubida yashovchi eng sirli mavjudotlardan biri hisoblangan ulkan kalmarga tegishli muhim izlarni aniqladi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Ushbu kashfiyot G‘arbiy Avstraliya sohillari yaqinida so‘nggi chorak asr davomida qayd etilgan ilk holat sifatida yuqori baholanmoqda. Tadqiqot natijalari atrof-muhit genetikasi masalalariga bag‘ishlangan nufuzli ilmiy jurnalda e’lon qilindi.
Tadqiqot mualliflarining ta’kidlashicha, ushbu noyob mavjudotning izlarini topish dengiz biologiyasi sohasidagi muhim voqealardan biri hisoblanadi. G‘arbiy Avstraliya universiteti huzuridagi okeanlarni o‘rganish markazi tadqiqotchisi doktor Jorjiya Nesterning aytishicha, ulkan kalmarga oid dalillarning topilishi ilm-fan olamida katta qiziqish va hayrat uyg‘otadi.
Ma’lum qilinishicha, ulkan kalmar sayyoramizdagi eng kam o‘rganilgan dengiz jonzotlaridan biridir. Uning uzunligi o‘rtacha o‘n uch metrgacha yetishi mumkin bo‘lib, bu deyarli maktab avtobusining o‘lchamiga teng keladi.
Mavjudotning ko‘zlari esa katta pitssa hajmi bilan barobar bo‘lib, Yer yuzidagi barcha tirik jonzotlar orasida eng yirigi sanaladi. Haybatli o‘lchamiga qaramasdan, bu jonzotni tabiiy muhitida uchratish juda qiyin.
Buning asosiy sababi shundaki, ulkan kalmar okeanning shom zonasi deb ataladigan, taxminan olti yuz metrgacha bo‘lgan chuqurlikda yashaydi. U juda ehtiyotkor va yashirin hayot kechirgani bois videokameralar obyektiviga juda kam hollarda tushadi.
Olimlar bu safar mavjudotning o‘ziga emas, balki dengiz suvida qolgan ekologik DNK izlariga duch keldi. Bu zamonaviy usul suvda saqlanib qolgan biologik materiallar orqali hayvonlarni aniqlash imkonini beradi.
Mutaxassislar ushbu uslub okean tubida yashovchi ko‘plab sirli turlarni o‘rganishda katta ahamiyat kasb etayotganini ta’kidlamoqda. G‘arbiy Avstraliya muzeyining suv hayvonlari bo‘limi rahbari doktor Liza Kirkendeyl ushbu natijani yuqori baholadi.
Uning so‘zlariga ko‘ra, bu G‘arbiy Avstraliya sohillarida maxsus texnologiya yordamida ulkan kalmarning birinchi marta aniqlanishidir. Shuningdek, mazkur holat Hind okeanining sharqiy qismida ushbu turning eng shimoliy hududda qayd etilishi sifatida tarixga kirdi.
Tadqiqot maxsus ilmiy kema bortida amalga oshirildi. Ekspeditsiya davomida olimlar mingdan ortiq suv namunalarini yig‘ib, ularni chuqur tahlil qildi.
Natijada jami ikki yuzdan ortiq turga oid biologik izlar aniqlandi. Ular orasida noyob kitlar va mitti kashalotlar kabi yirik dengiz hayvonlari, shuningdek, ushbu hudud suvlarida avval umuman uchratilmagan bir qator turlar ham bor.
Jumladan, uyquchi akula va yuzsiz baliq kabi g‘aroyib jonzotlar shular jumlasidandir. Olimlar ayrim namunalar hatto ilm-fan uchun mutlaqo yangi turlar bo‘lishi mumkinligini ham inkor etmayapti.
Mutaxassislarning fikricha, insoniyat okean tubidagi bioxilma-xillik haqida hali juda kam ma’lumotga ega va endigina uning haqiqiy ko‘lamini anglay boshlamoqda. Qiziqarli jihati shundaki, ulkan kalmar ilk bor tirik holda faqat yigirma yil avval tasvirga tushirilgan edi.
