Xitoy ko‘p marta ishlatiladigan raketani muvaffaqiyatli sinovdan o‘tkazdi
Xitoy kosmik texnologiyalar sohasida navbatdagi ulkan muvaffaqiyatga erishdi va jahon hamjamiyati e’tiborini o‘ziga qaratdi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Mamlakat mutaxassislari ilk bor ko‘p marotaba foydalanishga mo‘ljallangan raketa kuchaytirgichini muvaffaqiyatli tarzda Yerga qaytarishni uddaladilar. Ushbu yutuq Xitoyning zamonaviy kosmik dasturidagi eng muhim tarixiy bosqichlardan biri sifatida e’tirof etilmoqda.
Mazkur texnologiya kelajakda koinotga yuk tashish xarajatlarini sezilarli darajada kamaytirishga xizmat qiladi. Rasmiy ma’lumotlarga ko‘ra, Long March 10B rusumli raketa Xaynan orolidagi kosmodromdan fazoga uchirildi.
Parvoz belgilangan tartibda amalga oshirilib, raketaning yuqori qismi ajralib chiqqanidan so‘ng, kuchaytirgich bloki taxminan olti daqiqa ichida vertikal holatda pastga tusha boshladi. Murakkab muhandislik hisob-kitoblari natijasida qurilma dengizda joylashgan maxsus suzuvchi platformaga aniq va shikastlanmasdan qo‘ndi.
Bu holat Xitoyning kosmik texnika boshqaruvi bo‘yicha yuqori salohiyatga ega ekanini yana bir bor isbotladi. Soha mutaxassislarining fikricha, ushbu muvaffaqiyat Xitoyga qayta foydalaniladigan raketalar yo‘nalishida AQSHning yetakchi kompaniyalari bilan tengma-teng raqobatlashish imkonini beradi.
Hozirgi kunda Ilon Mask rahbarligidagi SpaceX hamda Jeff Bezosga tegishli Blue Origin kompaniyalari bunday texnologiyalardan samarali foydalanib kelmoqda. Oddiy raketalar odatda bir marta ishlatiladi va ularning qimmatbaho qismlari parvozdan so‘ng yaroqsiz holga keladi.
Kuchaytirgichlarni qayta tiklash esa har bir parvoz narxini bir necha barobar arzonlashtiradi. Taqqoslash uchun aytish joizki, SpaceX kompaniyasi o‘zining Falcon 9 raketasini ilk bor 2015-yilda muvaffaqiyatli qo‘ndirgan edi.
Bugungi kunda mazkur kompaniya yiliga yuzlab parvozlarni amalga oshirmoqda va bitta kuchaytirgichdan o‘nlab marta foydalanmoqda. Xitoy esa bu boradagi ilk amaliy sinovlarini joriy yilning boshida boshlagan edi.
Yangi Long March 10B raketasi o‘zining texnik imkoniyatlari va yuk ko‘tarish quvvati bo‘yicha Falcon 9 bilan raqobatlasha oladi. U past Yer orbitasiga 16 tonnadan ortiq foydali yukni olib chiqish quvvatiga ega.
Shuni ta’kidlash kerakki, Xitoy muhandislari raketa qo‘ndirishda o‘ziga xos uslubni tanlashgan. Agar AQSH raketalari quruqlikdagi maydonchalarga yoki maxsus kemalarga mustaqil ravishda qo‘nsa, Xitoy raketasi maxsus ilgaklar yordamida suzuvchi platformadagi to‘rga mahkamlanadi.
Ushbu yangilik moliya bozorlariga ham ijobiy ta’sir ko‘rsatdi. Mazkur muvaffaqiyatli parvozdan so‘ng Xitoyning koinot sohasidagi yetakchi kompaniyalari aksiyalari qiymati bir necha foizga ko‘tarildi.
Bu esa investorlarning mamlakat kosmik kelajagiga bo‘lgan ishonchi ortib borayotganidan dalolat beradi.
