Olimlar Yer sayyorasi Quyoshning so'nggi bosqichidan omon qolishini taxmin qildi
Belgiyadagi Lyuven universiteti Astronomiya instituti olimlari Yer sayyorasining kelajagi borasida yangi ilmiy xulosalarni taqdim etdi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Tadqiqot natijalariga ko‘ra, sayyoramiz Quyosh hayotining so‘nggi bosqichlaridan omon chiqishi mumkin. Bu ehtimol avvalgi ilmiy taxminlarga qaraganda ancha yuqori ekani mutaxassislar tomonidan alohida qayd etilmoqda.
Mazkur ilmiy izlanish natijalari nufuzli Astronomiya va astrofizika jurnalida e’lon qilindi. Olimlar Quyoshga o‘xshash, biroq o‘z taraqqiyotining yakuniy bosqichiga yetib kelgan yulduzlarni kuzatish orqali Yerning taqdirini qayta baholashga muvaffaq bo‘ldi.
Mutaxassislarning tushuntirishicha, taxminan besh milliard yildan keyin Quyosh o‘z yadrosidagi vodorod zaxirasini to‘liq tugatadi. Shundan so‘ng u qizil gigant holatiga o‘tib, hozirgi hajmidan qariyb yuz baravargacha kengayishi kutilmoqda.
Ushbu ulkan o‘zgarish jarayonida Yerga bir vaqtning o‘zida ikki xil kuch ta’sir ko‘rsatadi. Bir tomondan, Quyoshning keskin kengayishi sayyorani o‘ziga tortib, yutib yuborishi mumkin.
Ikkinchi tomondan esa, yulduz o‘zining tashqi qatlamlarini koinotga chiqarib yuborishi natijasida uning umumiy massasi kamayadi. Bu esa Quyoshning tortish kuchi susayishiga va Yerning hozirgi orbitasidan uzoqroq masofaga siljishiga zamin yaratadi.
Tadqiqot muallifi Mats Esseldersning ta’kidlashicha, Yerning kelajakdagi taqdiri aynan mana shu ikki jarayon o‘rtasidagi muvozanatga bog‘liq bo‘ladi. Agar Quyoshning massasi kamayishi natijasida yuzaga keladigan uzoqlashish jarayoni tezroq kechsa, sayyora xavfli hududni tark etishga ulguradi.
Olimlar bu xulosaga kelish uchun Yerdan ikki yuz yorug‘lik yili uzoqlikda joylashgan alohida yulduzni ham sinchiklab o‘rgangan. Mazkur yulduz bir paytlar Quyoshga o‘xshash xususiyatlarga ega bo‘lgan, hozirda esa u o‘z hayotining so‘nggi davrini boshdan kechirmoqda.
Zamonaviy gravitatsiya modellari asosida o‘tkazilgan hisob-kitoblar Yerning omon qolish imkoniyati borligini ko‘rsatmoqda. Biroq olimlar bu xulosani to‘liq tasdiqlash uchun hali ko‘plab qo‘shimcha kuzatuvlar va aniqroq ma’lumotlar zarurligini aytib o‘tdi.
Shu bilan birga, tadqiqotchilar Merkuriy va Venera sayyoralari uchun vaziyat ancha og‘ir bo‘lishini, ular Quyoshning kengaygan tashqi qatlamlari tomonidan yutib yuborilishi ehtimoli juda yuqori ekanini bildirdi.
