Qozog'istonda yo'lbarslar populyatsiyasini tiklash uchun ilk qadam tashlandi
Qozog‘istonda yo‘qolib ketgan yo‘lbarslar populyatsiyasini qayta tiklash maqsadida amalga oshirilayotgan yirik ekologik loyiha doirasida ilk Amur yo‘lbarsi yovvoyi tabiat bag‘riga qo‘yib yuborildi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Umit ismli voyaga yetgan urg‘ochi yo‘lbars maxsus qo‘riqlanadigan hududga joylashtirildi va uning harakatlarini masofadan turib kuzatish uchun bo‘yniga GPS moslamasi o‘rnatildi. Ushbu tashabbus mintaqa tabiatining tarixiy qiyofasini qaytarish va ekologik muvozanatni ta’minlash yo‘lidagi muhim qadam hisoblanadi.
Rossiya Federatsiyasi tomonidan taqdim etilgan to‘rtta Amur yo‘lbarsi ushbu loyihaning asosini tashkil etadi. Mazkur yirtqichlarning Qozog‘istonga olib kelinishi va tabiatga moslashtirilishi o‘tgan asrning o‘rtalarida qirilib ketgan Turon yo‘lbarsining ekologik o‘rnini to‘ldirishga xizmat qiladi.
Mutaxassislarning fikricha, Amur yo‘lbarslari Turon yo‘lbarslariga genetik jihatdan eng yaqin tur hisoblanadi va ular mahalliy iqlim sharoitlariga tez moslashish xususiyatiga ega. Yirtqichlarning yangi muhitga moslashuvi Hozirgi vaqtda mutaxassislar yo‘lbarslarning yangi hududdagi hayot tarzini sinchkovlik bilan o‘rganmoqda.
GPS va zamonaviy sun’iy yo‘ldosh tizimlari orqali yirtqichlarning qayerda harakatlanayotgani, ov qilish jarayonlari va xavfsizligi doimiy nazorat ostida bo‘ladi. Bu ma’lumotlar hayvonlarning yovvoyi tabiatda o‘zini qanday tutishini tahlil qilish va kelgusi bosqichlar uchun reja tuzishda muhim ahamiyatga ega.
Loyiha muvaffaqiyatli yakunlansa, kelajakda Qozog‘istonning qamishzor va to‘qayzor hududlarida yo‘lbarslarning barqaror va ko‘payish qobiliyatiga ega bo‘lgan guruhi shakllanadi. Bu nafaqat yirtqichlar sonini oshirish, balki butun ekotizim zanjirini tiklash imkonini beradi.
Tabiatni muhofaza qilish tashkilotlari ushbu tajriba butun Markaziy Osiyo mintaqasi uchun noyob namuna bo‘lishini ta’kidlamoqda. Ekologik muvozanatni tiklash istiqbollari Yo‘lbarslarning tabiatga qaytarilishi faqatgina bitta turning saqlab qolinishi bilan cheklanmaydi.
Bu jarayon o‘z navbatida boshqa hayvon turlari sonining tartibga solinishiga va o‘simlik dunyosining boyishiga ham ijobiy ta’sir ko‘rsatadi. Tabiiy muvozanatning tiklanishi mintaqadagi biologik xilma-xillikni yangi bosqichga olib chiqadi.
Mazkur xalqaro ahamiyatga molik loyiha uzoq muddatli davrga mo‘ljallangan bo‘lib, u davlat idoralari va xalqaro ekologik jamg‘armalar hamkorligida amalga oshirilmoqda. Kelgusida hududga yana bir necha o‘nlab yo‘lbarslarni olib kelish va ularni yovvoyi tabiatga bosqichma-bosqich moslashtirish rejalashtirilgan.
Bu esa kelajak avlodlar uchun boy tabiiy merosni asrab qolish imkonini beradi.
