Dunyoda 50 million kishi o'tkir ochlik xavfiga duch kelishi mumkin
Birlashgan Millatlar Tashkilotining Butunjahon oziq-ovqat dasturi El-Nino iqlim hodisasi kuchayishi oqibatida yaqin oylarda dunyo bo‘ylab yana 50 millionga yaqin kishi o‘tkir ochlik xavfiga duch kelishi mumkinligidan ogohlantirdi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Mutaxassislarning ta’kidlashicha, ushbu tabiiy hodisa oziq-ovqat xavfsizligiga jiddiy tahdid solib, insonlarning eng asosiy kundalik ehtiyojlarini qondirish imkoniyatini cheklab qo‘yishi mumkin. Hozirgi kunda o‘tkir oziq-ovqat tanqisligidan aziyat chekayotganlar soni 225 million nafarni tashkil etsa, yil yakuniga qadar bu ko‘rsatkich 274 million nafargacha ko‘tarilishi prognoz qilinmoqda.
Iqlim o‘zgarishining global oqibatlari Butunjahon oziq-ovqat dasturi rahbariyati millionlab insonlarning hayoti va turmush tarziga salbiy ta’sir ko‘rsatadigan ushbu jarayonga qarshi xalqaro hamjamiyatni birlashishga chaqirmoqda. Iqlim bilan bog‘liq xavflarga qanchalik erta tayyorgarlik ko‘rilsa, shunchalik ko‘p inson hayotini saqlab qolish va aholining daromad manbalarini himoya qilish imkoniyati ortadi.
El-Nino hodisasi joriy yilning kuz oylarida yanada kuchayishi kutilayotgani sababli, oziq-ovqat tanqisligi darajasi qariyb 22 foizga oshishi mumkin. Eng og‘ir oqibatlar asosan Markaziy Amerika hamda Afrikaning janubiy qismidagi davlatlarda kuzatilishi kutilmoqda.
Shuningdek, Sharqiy Afrika, Janubiy Osiyo va Janubi-Sharqiy Osiyo mamlakatlari ham jiddiy xavf ostidagi hududlar ro‘yxatiga kiritilgan. Mutaxassislarning fikricha, El-Nino ta’siri barcha mintaqalarda turlicha namoyon bo‘ladi.
Ayrim hududlar kuchli qurg‘oqchilik va g‘ayrioddiy issiqlikdan aziyat chekayotgan bo‘lsa, boshqa joylarda shiddatli suv toshqinlari qishloq xo‘jaligiga katta zarar yetkazmoqda. Profilaktika va iqtisodiy samaradorlik Tarixiy ma’lumotlarga ko‘ra, 2015–2016-yillarda yuz bergan shunday iqlimiy o‘zgarishlar dunyo bo‘ylab 100 milliongacha insonning turmush darajasiga salbiy ta’sir ko‘rsatgan edi.
Yangi prognozlarga ko‘ra, kelgusi yillarda ham shunga o‘xshash ko‘lamdagi gumanitar inqiroz takrorlanishi ehtimoli yuqori. Garchi tabiiy hodisaning eng yuqori nuqtasi joriy yil oxiriga to‘g‘ri kelsa-da, uning qishloq xo‘jaligi va hosildorlikka ko‘rsatadigan salbiy oqibatlari butun 2027-yil davomida ham saqlanib qolishi mumkin.
Ekspertlar oldindan amalga oshirilgan profilaktika choralarining ahamiyatini alohida qayd etmoqdalar. Hisob-kitoblar shuni ko‘rsatadiki, bugun tayyorgarlik ishlariga sarflangan har bir dollar kelajakda yetti dollargacha bo‘lgan iqtisodiy yo‘qotishlarning oldini olish imkonini beradi.
Shu sababli, BMT barcha mamlakatlarni iqlimiy xavflarga qarshi hozirdanoq aniq strategik rejalarni ishlab chiqishga va favqulodda vaziyatlarga tayyor turishga chaqirmoqda. Faqatgina o‘z vaqtida ko‘rilgan choralar oziq-ovqat inqirozining oldini olishda asosiy omil bo‘lib xizmat qiladi.
