Jahon okeani yuzasidagi harorat rekord darajadagi issiqni qayd etdi
2026-yilning iyul oyi jahon okeani yuzasidagi o‘rtacha harorat ko‘rsatkichlari bo‘yicha kuzatuvlar tarixidagi eng yuqori darajaga ko‘tarildi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Yevropa o‘rta muddatli ob-havo prognozlari markazi qoshidagi Kopernik iqlim o‘zgarishi xizmati ma’lumotlariga ko‘ra, o‘tgan oy nafaqat suv havzalari, balki quruqlikdagi haroratning keskin ko‘tarilishi bilan ham ajralib turdi. Global miqyosda ushbu davr 2023-yildan keyingi eng issiq iyul oyi sifatida qayd etildi va iqlim o‘zgarishining salbiy oqibatlari yanada yaqqol namoyon bo‘ldi.
Tadqiqot natijalariga ko‘ra, o‘tgan oyda quruqlik yuzasining global o‘rtacha harorati 16,9 darajani tashkil etdi. Bu ko‘rsatkich 1991–2020-yillar oralig‘idagi o‘rtacha me’yordan 0,67 darajaga yuqori ekani bilan mutaxassislarni tashvishga solmoqda.
Garchi 2023-yilgi mutlaq rekord yangilanmagan bo‘lsa-da, umumiy isish tendensiyasi barqaror ravishda davom etayotgani kuzatilmoqda. Yevropadagi anomal issiqlik va uning oqibatlari Yevropa qit’asida ham ob-havo sharoiti kutilganidan ancha murakkab kechdi.
Qit’a bo‘ylab quruqlik yuzasining o‘rtacha harorati 20,49 darajagacha ko‘tarildi. Ayniqsa, G‘arbiy Yevropa davlatlarida havo haroratining me’yordan ortishi va yog‘ingarchilikning keskin kamayishi jiddiy muammolarni keltirib chiqardi.
Ispaniya va Fransiya kabi mamlakatlarda davomli qurg‘oqchilik oqibatida yirik o‘rmon yong‘inlari yuzaga kelib, tabiatga va iqtisodiyotga katta zarar yetkazdi. Okean suvlari haroratining 20,96 darajaga yetishi esa ekologik muvozanat uchun jiddiy xavf tug‘dirmoqda.
Bu ko‘rsatkich 2023-yilda qayd etilgan avvalgi rekord darajadan ham yuqoridir. Okeanlarning isishi dengiz jonivorlari hayotiga salbiy ta’sir ko‘rsatish bilan birga, dunyo bo‘ylab ob-havoning keskin o‘zgarishiga sabab bo‘ladi.
Kelgusi davr uchun iqlimiy prognozlar Mutaxassislar yaqin oylar davomida global iqlimga El-Nino tabiiy hodisasi ta’siri yanada kuchayishini taxmin qilmoqda. Ushbu hodisa okean suvlarining isishi bilan bog‘liq bo‘lib, u butun dunyo bo‘ylab havo haroratining yanada ko‘tarilishiga va kutilmagan tabiiy ofatlarga yo‘l ochishi mumkin.
Iqlimshunoslarning ta’kidlashicha, bunday harorat rekordlari insoniyatning atrof-muhitga bo‘lgan munosabatini qayta ko‘rib chiqish zarurligini ko‘rsatmoqda. Atmosferaga chiqarilayotgan zaharli gazlar miqdorini kamaytirish va tabiatni asrash choralari ko‘rilmasa, kelgusi yillarda bunday issiqlik to‘lqinlari yanada tez-tez va shiddatliroq takrorlanishi mumkin.
