Xitoyning raketa tashuvchisi parvoz paytida havoda portlab ketdi
Xitoyning Long March 7A raketa-tashuvchisi navbatdagi parvozini amalga oshirayotgan vaqtda jiddiy halokatga uchradi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Raketa mamlakat janubidagi Xaynan orolida joylashgan Venchan kosmodromidan uchirilganidan atigi 85 soniya o‘tib, havoda portlab ketdi. Ushbu hodisa natijasida orbitaga olib chiqilishi rejalashtirilgan Zhongxing-4B aloqa sun’iy yo‘ldoshi butunlay yo‘q qilindi.
Mazkur muvaffaqiyatsizlik Xitoyning kelgusidagi kosmik dasturlari va parvozlar jadvaliga jiddiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Rasmiy ma’lumotlarga ko‘ra, voqea Pekin vaqti bilan soat 20:02 atrofida yuz bergan.
Raketa o‘zining birinchi bosqichi ajralib chiqishiga ulgurmasdan portlab ketgan. Xitoyning Sinxua axborot agentligi parvoz paytida favqulodda vaziyat yuzaga kelganini tasdiqladi.
Hozirda maxsus tuzilgan komissiya mutaxassislari halokatning aniq sabablarini o‘rganish uchun surishtiruv ishlarini olib bormoqda. Shuni ta’kidlash lozimki, sun’iy yo‘ldoshning harbiy maqsadlarda qo‘llanilishi ehtimoli borligi sababli, voqeaning barcha tafsilotlari jamoatchilikka to‘liq oshkor etilmasligi mumkin.
Mutaxassislar halokat sabablarini tahlil qilmoqda Kosmik parvozlar bo‘yicha tahlilchilar mazkur holatni o‘ta kutilmagan voqea deb baholamoqda. Soha ekspertlarining fikricha, bunday yirik texnik nosozliklar odatda yangi tizimlar sinovdan o‘tkazilayotgan dastlabki bosqichlarda kuzatiladi.
Biroq Long March 7A raketasi o‘zining o‘n sakkizinchi parvozini amalga oshirayotgan edi. Bunday tajribaga ega raketa uchun startdan ko‘p o‘tmay portlab ketish kam kuzatiladigan holat hisoblanadi.
Ekspertlar halokatga bir nechta omil sabab bo‘lgan bo‘lishi mumkinligini taxmin qilmoqda. Bular sirasiga ishlab chiqarish jarayonidagi texnik nuqsonlar, loyihalashtirishdagi xatoliklar yoki dvigatel tizimidagi nosozliklar kiradi.
Xususan, raketaning markaziy bosqichida qo‘llaniladigan YF-100 dvigatellari diqqat markazida turibdi. Agar muammo aynan ushbu dvigatel bilan bog‘liq bo‘lsa, Xitoyning boshqa ko‘plab kosmik loyihalari to‘xtab qolishi mumkin, chunki mazkur texnologiya boshqa turdagi raketalarda ham keng qo‘llaniladi.
Kosmik dasturdagi ketma-ket muvaffaqiyatsizliklar Tahlilchilarning qayd etishicha, Xitoyda kosmik parvozlar sonining keskin ortishi bilan birga, muvaffaqiyatsizliklar soni ham ko‘payib bormoqda. Bu holat mamlakatning kosmik poygada yetakchilik qilish maqsadida yangi tizimlarni juda yuqori sur’atlarda sinovdan o‘tkazayotgani bilan izohlanadi.
Shoshilinch ravishda amalga oshirilayotgan loyihalar ba’zan sifat nazoratining pasayishiga olib kelishi mumkin. Joriy yildagi ushbu halokat Xitoy uchun o‘ziga xos antirekordga aylandi.
Bu yil hisobidan mamlakatda to‘rtinchi marta kosmik parvoz muvaffaqiyatsizlik bilan yakunlandi. Bunday ko‘rsatkich soha mutaxassislari tomonidan xavotir bilan kutib olinmoqda.
Endilikda Xitoy kosmik agentligi nafaqat halokat sabablarini aniqlashi, balki butun boshli raketa tizimlarining xavfsizligini qaytadan ko‘rib chiqishi talab etiladi.
