AQSH va Xitoy rahbarlari global xavfsizlik masalalarini muhokama qildi
Amerika Qo'shma Shtatlari va Xitoy Xalq Respublikasi o'rtasidagi munosabatlarda so'nggi o'n yillikning eng muhim diplomatik voqeasi yuz berdi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Xitoy rahbari Si Szinpinning AQSHga amalga oshirgan davlat tashrifi nafaqat uzoq tanaffusdan keyingi ilk uchrashuv sifatida, balki kutilmagan diplomatik holatlar bilan ham tarixda qoladigan bo'ldi. AQSH prezidenti Donald Tramp diplomatik qoidalarni chetlab o'tib, Xitoy rahbarini bevosita samolyot trapi yonida shaxsan kutib oldi.
Vashington va Pekin o'rtasidagi bir necha haftalik keskin munozaralardan so'ng, Oq uy ushbu tashrifga eng yuqori diplomatik maqom berishga qaror qildi. Muzokaralar davomida tomonlar jahon hamjamiyatini tashvishga solayotgan Ukraina inqirozi, Yaqin Sharqdagi keskin vaziyat va Koreya yarim orolidagi xavfsizlik masalalarini atroflicha muhokama qildilar.
Rasmiy uchrashuvlardan so'ng Donald Tramp o'ziga xos uslubda bayonot berib, ikki davlat rahbari o'rtasida samimiy va mustahkam munosabatlar o'rnatilganini ta'kidladi. U hatto hazil tariqasida Xitoy rahbarining sifatli qurilish materiallari, xususan, granit toshlariga bo'lgan qiziqishini ham qayd etib o'tdi.
Biroq ushbu tashrifning ortida ancha jiddiy geosiyosiy masalalar yashiringani ma'lum bo'lmoqda. Yadroviy xavfsizlik va maxfiy kelishuvlar Nufuzli nashrlarning ma'lumotlariga ko'ra, Tramp ma'muriyati Xitoyning jadal kengayib borayotgan yadroviy salohiyati bo'yicha yashirin muzokaralar olib borgan.
Xususan, yadroviy sinovlarni taqiqlashga oid xalqaro kelishuvlarga rioya etish masalasi kun tartibidagi eng muhim yopiq mavzulardan biri bo'lgan. Bu Vashingtonning Pekin bilan harbiy muvozanatni saqlash borasidagi xavotirlaridan dalolat beradi.
Ushbu oliy darajadagi uchrashuv jahon siyosatidagi kuchlar nisbatini o'zgartirishi kutilmoqda. Tramp tomonidan ko'rsatilgan alohida ehtirom va trap oldidagi kutib olish marosimi ikki davlat o'rtasidagi sovuqchilikni yumshatishga qaratilgan ramziy qadam sifatida baholanmoqda.
Shu bilan birga, yadroviy qurollanish bo'yicha olib borilayotgan muloqotlar dunyoda yangi xavfsizlik tizimi shakllanayotganini ko'rsatadi. Diplomatik muloqotning asosiy natijalari Tashrif yakunlari bo'yicha bir nechta muhim xulosalarni chiqarish mumkin.
Birinchidan, o'n yillik tanaffusdan so'ng tiklangan to'g'ridan-to'g'ri muloqot global iqtisodiyot va barqarorlik uchun ijobiy signal hisoblanadi. Ikkinchidan, shaxsiy munosabatlarning yaxshilanishi savdo va xavfsizlik sohasidagi ziddiyatlarni kamaytirishga xizmat qilishi mumkin.
Shuni ham ta'kidlash joizki, rasmiy bayonotlarda aytilgan do'stona so'zlarga qaramay, parda ortidagi muzokaralar ancha murakkab kechgan. Xitoyning harbiy qudratini nazorat qilish va global mojarolarda uning pozitsiyasini aniqlashtirish AQSH tashqi siyosatining ustuvor yo'nalishi bo'lib qolmoqda.
Kelgusi oylarda ushbu uchrashuvda erishilgan kelishuvlarning amaliy natijalari xalqaro maydonda o'z aksini topishi kutilmoqda.
