Xitoyda patli ayiqqa o'xshash yangi dinozavr turi topildi
Xitoyning shimoli-sharqiy qismida joylashgan Lyaonin provinsiyasida taxminan 125 million yil avval yashagan yangi dinozavr turi topildi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Olimlar mazkur jonivorga Kayrasaurus changliensis deb nom berishdi. Tadqiqotlarga ko‘ra, ushbu dinozavr ilk bo‘r davrida hayot kechirgan va terizinozavrlar oilasiga mansub hisoblanadi.
Topilma o‘zining anatomik tuzilishi va o‘lchamlari bilan qadimiy dunyo haqidagi tasavvurlarni yanada boyitishga xizmat qiladi. Yangi aniqlangan tur ikki oyoqda harakatlangan va tashqi ko‘rinishi jihatidan zamonaviy ayiqlarni eslatgan.
Biroq uning o‘ziga xos farqi tanasining patlar bilan qoplanganida hamda old oyoqlaridagi g‘ayritabiiy darajada uzun va egri tirnoqlarida namoyon bo‘ladi. Shu sababli tadqiqotchilar uni ramziy ma’noda patli ayiqqa o‘xshatishmoqda.
Mazkur ulkan tirnoqlar dinozavrga nafaqat himoyalanish, balki oziqlanish jarayonida ham yordam bergan bo‘lishi mumkin. Dinozavrning o‘lchami va tish tuzilishi Tadqiqotchilar ixtiyorida bo‘lgan deyarli to‘liq skelet hali voyaga yetmagan yosh dinozavrga tegishli ekani aniqlandi.
Shunga qaramay, jonivorning tana uzunligi 3,6 metrdan oshgan, vazni esa taxminan 275 kilogrammni tashkil etgan. Olimlarning ta’kidlashicha, agar ushbu dinozavr to‘liq voyaga yetganida, uning o‘lchamlari yanada haybatliroq bo‘lishi shubhasiz edi.
Kayrasaurusning yana bir hayratlanarli jihati uning tishlarida namoyon bo‘ladi. Uning jag‘ qismida o‘ta mayda va zich joylashgan ko‘plab tishlar mavjud bo‘lgan.
Yuqori jag‘ining har bir tomonida 32 tadan ortiq, pastki jag‘ida esa kamida 45 ta tish uyasi borligi aniqlandi. Bu esa jonivorning jami tishlari soni 77 tadan ko‘p bo‘lganini ko‘rsatadi.
Bunday tuzilish unga o‘simliklarni maydalab iste’mol qilish imkonini bergan. Evolyutsiya va oziqlanish xususiyatlari Terizinozavrlarning ajdodlari aslida yirtqich hayvonlar bo‘lgan.
Biroq million yillik evolyutsiya natijasida bu guruh vakillari o‘simliklar bilan oziqlanishga moslashgan. Kayrasaurus ham o‘simlikxo‘r bo‘lib, o‘zining uzun bo‘yni va tirnoqlari yordamida baland daraxt shoxlaridagi barglarni iste’mol qilgan deb taxmin qilinmoqda.
Ushbu topilma qadimgi Jexol ekotizimida yashagan jonivorlarning naqadar xilma-xil bo‘lganini isbotlaydi. Yangi tur nafaqat tana tuzilishi, balki o‘zining yashash muhitiga moslashish qobiliyati bilan ham ilm-fan uchun katta ahamiyatga ega.
Olimlar ushbu kashfiyot orqali dinozavrlarning o‘simlikxo‘rlikka o‘tish jarayonini yanada chuqurroq o‘rganishni maqsad qilishgan.
