Xitoy astronomlari koinotdan kelgan noodatiy radio signalni qayd etdi
Xitoyning FAST radio teleskopi yordamida olingan ma’lumotlarni qayta tahlil qilgan astronomlar K2-155 yulduzi yo‘nalishidan kelgan noodatiy radio signalni qayd etishdi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Olimlar 33 ta sayyora tizimini o‘rganish jarayonida ushbu sirli signalga duch kelishgan bo‘lsa-da, hozircha uni o‘zga sayyoralik sivilizatsiyalar bilan bog‘lashga shoshilmayaptilar. Tadqiqotchilarning ta’kidlashicha, mazkur holat Yerdan tashqari aqlli hayotni izlash bo‘yicha olib borilayotgan SETI loyihasining bir qismi bo‘lib, olingan natijalar qo‘shimcha tekshiruvlarni talab etadi.
Koinotda texnologik jihatdan rivojlangan boshqa hayot shakllarini izlash maqsadida FAST teleskopi 2021 yilda to‘plagan ma’lumotlar yangi usullar yordamida ko‘rib chiqildi. Mutaxassislar tabiiy koinot hodisalarida kam uchraydigan, juda tor diapazondagi va vaqt o‘tishi bilan chastotasi o‘zgarib turadigan signallarni qidirishgan.
Dastlabki tahlillar davomida 139 mingdan ortiq turli signallar ro‘yxatga olingan bo‘lib, turli filtrlar va saralash jarayonlaridan so‘ng ulardan faqat ikkitasi olimlarning diqqatini tortgan. K2-155 tizimidan kelgan sirli signal NBS 260108 deb nomlangan ushbu signal Yerdan taxminan 238 yorug‘lik yili masofasida joylashgan K2-155 qizil mitti yulduzi atrofidan kelgani aniqlangan.
Ushbu yulduz tizimida uchta yirik sayyora mavjud bo‘lib, ulardan biri hayot mavjud bo‘lishi mumkin bo‘lgan yashash hududiga yaqin joylashgan. Signal 1148,4167 megagers chastotada qayd etilgan va uning o‘ziga xos xususiyatlari, xususan, chastotasining siljishi tadqiqotchilarda katta qiziqish uyg‘otgan.
Biroq, chuqur o‘rganishlar natijasida ushbu signalning o‘zga sayyoraliklar tomonidan yuborilganini tasdiqlovchi dalillar topilmadi. Signal faqat bitta kanal orqali kuchli namoyon bo‘lgani va shunga o‘xshash boshqa to‘lqinlar boshqa yulduzlar yo‘nalishida ham kuzatilgani uning Yerdagi texnik qurilmalardan tarqalgan xalaqit bo‘lishi mumkinligini ko‘rsatmoqda.
Hozircha olimlar signalning aniq manbasini topa olishmagan, ammo uning sun’iy yo‘ldoshlar yoki yer usti aloqa vositalari bilan bog‘liqligi ehtimoli yuqori deb baholanmoqda. Kuzatuvlardagi radio xalaqitlar muammosi Koinotning tubidan kelayotgan o‘ta zaif signallarni tutishda Yerning o‘zidagi radio to‘lqinlar eng katta to‘siq hisoblanadi.
Sun’iy yo‘ldoshlar, samolyotlar hamda turli navigatsiya tizimlari astronomik kuzatuvlar sifatiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. FAST teleskopi bir vaqtning o‘zida o‘nlab yo‘nalishlarni kuzatish imkoniyatiga ega bo‘lsa-da, bunday texnik xalaqitlarni koinot signallaridan ajratib olish murakkab jarayon bo‘lib qolmoqda.
Shunga qaramay, mazkur tadqiqot koinotda aqlli hayot belgilarini izlash usullarini takomillashtirishda muhim ahamiyatga ega. Olimlar kelgusida yanada aniqroq uskunalar va tahlil uslublaridan foydalangan holda bunday sirli signallarni o‘rganishda davom etishlarini ma’lum qilishgan.
Hozircha koinotdan kelgan ushbu signal noma’lum hodisa sifatida ilmiy kuzatuvlar ro‘yxatida qoladi.
