GJ 3090 b sayyorasi retrograd orbita bilan aniqlandi

Astronomlar o'z yulduzining aylanish yo'nalishiga qarama-qarshi harakatlanadigan, Neptun kattaligidagi noodatiy ekzosayyorani aniqladi. Bu haqda One.uz xabar beradi.

GJ 3090 b deb nomlangan ushbu obyektning kashfiyoti sayyora tizimlarining qanday shakllanishi haqidagi tasavvurlarni qayta ko'rib chiqishga sabab bo'lishi mumkin. Retrograd orbita va uning xususiyatlari Xalqaro tadqiqotchilar guruhi sayyorani yuqori aniqlikdagi spektrograf yordamida aniqlagan.

Kuzatuvlar GJ 3090 b retrograd orbitaga ega ekanini ko'rsatgan. Uning orbital o'qi taxminan 136 darajaga qiyalashgan.

Shu sababli sayyora o'z yulduzining aylanishiga teskari yo'nalishda harakatlanadi. Bunday holat kichik va nisbatan sovuq yulduzlar atrofida avval kuzatilmagan hodisalardan biri hisoblanadi.

Odatda sayyoralar o'z yulduzini hosil qilgan gaz va chang diskidan paydo bo'ladi. Shu sababli ular aksariyat hollarda yulduzning aylanish yo'nalishiga mos ravishda harakatlanadi.

Shakllanish mexanizmlari Olimlar GJ 3090 b nega bunday noodatiy orbitaga ega bo'lib qolganini aniqlash uchun tizimni batafsil o'rgangan. Tadqiqotchilar dastlab sayyoraning harakat yo'nalishini o'zgartirgan boshqa yirik osmon jismi bo'lishi mumkinligini taxmin qilgan.

Biroq kuzatuvlar davomida bunday obyekt aniqlanmagan. Shundan so'ng olimlar yana bir ehtimolni ilgari surgan.

Ularning fikricha, sayyora tizimi shakllanayotgan dastlabki davrda tashqi fazodan boshqa gaz va chang diski tortib olingan bo'lishi mumkin. Keyinchalik ushbu diskdagi moddalar sayyoraning orbitasiga ta'sir ko'rsatib, uning harakat yo'nalishini o'zgartirgan bo'lishi ehtimoldan xoli emas.

Tadqiqotchilar GJ 3090 b tizimini kuzatishda davom etishni rejalashtirmoqda. Ular bunday retrograd orbitalar qizil mittilar atrofida qanchalik keng tarqalganini hamda tashqi muhit yosh sayyora tizimlarining shakllanishiga qanday ta'sir ko'rsatishini aniqlashga umid qilmoqda.