To'qayev harbiy mashg'ulotlardagi fojia sababli mudofaa vazirini ishdan bo'shatdi
Qozog‘iston Prezidenti Qosim-Jo‘mart To‘qayev Kaspiy dengizida o‘tkazilgan harbiy o‘quv-mashg‘ulotlari chog‘ida 14 nafar harbiy xizmatchining halok bo‘lishi yuzasidan favqulodda yig‘ilish o‘tkazib, mudofaa tizimi rahbariyatini keskin tanqid qildi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Davlat rahbari ushbu fojiani qo‘mondonlik va generallarning kasbiy layoqatsizligi, sohadagi surunkali mas’uliyatsizlik hamda ko‘zbo‘yamachilikning natijasi deb baholadi. Mazkur hodisadan so‘ng mamlakat mudofaa vaziri lavozimidan ozod etildi, Harbiy-dengiz kuchlarining bir qator yuqori martabali mulozimlari hibsga olindi va qurolli kuchlarni xalqaro standartlar asosida tubdan isloh qilish jarayoni boshlandi.
Prezident o‘z chiqishida harbiy idorada tartib-intizom va xavfsizlik choralari mutlaqo talabga javob bermasligini alohida ta’kidladi. Ochiq dengizdagi murakkab mashg‘ulotlarga jalb etilgan askarlar hatto eng oddiy qutqaruv jiletlari bilan ham ta’minlanmagani davlat rahbarining qattiq e’tiroziga sabab bo‘ldi.
To‘qayevning so‘zlariga ko‘ra, bunday beparvolik va rejalashtirishdagi xatoliklar kechirib bo‘lmas jinoyatdir. Harbiy xizmatchilarning hayotini xavf ostiga qo‘ygan rahbarlar qonun oldida to‘liq javob berishi shartligi uqtirildi.
Kadrlar almashinuvi va huquqiy choralar Fojia ortidan Qozog‘iston mudofaa tizimida jiddiy kadrlar o‘zgarishi amalga oshirildi. Lavozimidan chetlatilgan Dauren Kosanov o‘rniga Aydos Mirzaxmetov yangi mudofaa vaziri etib tayinlandi.
Shu bilan birga, Harbiy-dengiz kuchlari qo‘mondonining birinchi o‘rinbosari, ikki harbiy qism komandiri hamda kater boshliqlari ustidan jinoiy ish ochilib, ular qamoqqa olindi. Prezident hech qanday unvon yoki o‘tgan yillardagi xizmatlar jazodan qutqarib qololmasligini, har bir rahbar o‘z qo‘l ostidagilarning xavfsizligi uchun shaxsan javobgar ekanini ta’kidladi.
Hozirda Bosh prokuratura va maxsus hukumat komissiyasi voqea tafsilotlarini o‘rganmoqda. Dastlabki ma’lumotlarga ko‘ra, mashg‘ulotlar davomida kema boshqaruvi qoidalari qo‘pol ravishda buzilgan va xizmatga sovuqqonlik bilan qaralgan.
Dengizga tushgan 17 nafar harbiydan faqat 3 nafari qutqarib qolingan, qolgan 14 nafari esa zaruriy himoya vositalari yo‘qligi sababli halok bo‘lgan. Armiyani tubdan transformatsiya qilish Prezident Qosim-Jo‘mart To‘qayev mamlakat qurolli kuchlari hali ham o‘tgan asrning eskirgan uslublari asosida faoliyat yuritayotganini qayd etdi.
U mudofaa tizimini zamonaviy tahdidlarga javob bera oladigan, xalqaro andozalarga mos keladigan yangi namunaga o‘tkazish bo‘yicha topshiriq berdi. Buning uchun vazirlik tizimida keng ko‘lamli kompleks tekshiruvlar boshlandi.
Islohotlarning asosiy maqsadi armiyani korrupsiya, ko‘zbo‘yamachilik va layoqatsiz kadrlardan tozalashdir. Davlat rahbari qurolli kuchlarni texnik jihatdan jihozlash bilan birga, harbiy boshqaruv madaniyatini ham butunlay o‘zgartirish zarurligini bildirdi.
Endilikda har bir o‘quv-mashg‘uloti askar hayotini asrash tamoyili asosida tashkil etilishi va xavfsizlik choralari birinchi o‘ringa qo‘yilishi qat’iy belgilab qo‘yildi.
