Janubiy afrikalik shifokor ayollarni zo‘ravonlikdan himoya qiluvchi moslama yaratdi
Janubiy afrikalik shifokor Sonnet Elers ayollarni jinsiy zo‘ravonlikdan himoya qilish maqsadida Rape-aXe deb nomlangan maxsus moslamani ishlab chiqdi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Ushbu qurilma tana ichiga joylashtiriladigan vosita bo‘lib, uning ichki qismida o‘tkir ilgaklar mavjud. Tajovuz sodir etilgan vaqtda mazkur ilgaklar jinoyatchining a’zosiga qattiq yopishib qoladi va unga kuchli og‘riq berish orqali harakatdan to‘xtatadi.
Qurilmaning asosiy vazifasi jabrlanuvchiga voqea joyidan qochib ketish uchun vaqt berish hamda jinoyatchini tibbiy muassasada oson aniqlashga sharoit yaratishdan iborat. Shifokorning bunday noodatiy qurilmani yaratishiga bundan qariyb qirq yil avval sodir bo‘lgan bir voqea sabab bo‘lgan.
O‘sha paytda yosh tibbiyot xodimi bo‘lib ishlagan Elers zo‘ravonlik qurboni bo‘lgan ayolga yordam ko‘rsatadi. Jabrlangan ayol shifokorga qarata, agar o‘sha a’zosida tishlari bo‘lganida tajovuzkorni to‘xtata olishi mumkinligini aytadi.
Bu so‘zlar Elersning xotirasida muhrlanib qoladi va u kelajakda ayollar xavfsizligini ta’minlaydigan samarali vosita yaratishga ahd qiladi. Qurilmaning ishlash tamoyili va maqsadi Sonnet Elers ushbu loyihani amalga oshirish uchun o‘zining barcha mol-mulkini, jumladan, uyi va avtomobilini sotib, bor mablag‘ini izlanishlarga sarfladi.
Natijada yaratilgan himoya vositasi lateks materialidan tayyorlangan bo‘lib, u ayol kishining salomatligiga yoki terisiga zarar yetkazmaydi. Moslamaning o‘ziga xosligi shundaki, u jinoyatchiga ilinib qolgach, uni shifokor yordamisiz mustaqil ravishda olib tashlashning imkoni yo‘q.
Bu esa huquqni muhofaza qilish organlariga aybdorni tezda qo‘lga olishda katta yordam beradi. Jamiyatdagi bahslar va tanqidiy qarashlar Mazkur ixtiro keng jamoatchilik e’tiboriga havola etilgach, mutaxassislar va faollar o‘rtasida turli bahslar kelib chiqdi.
Tanqidchilarning fikricha, bunday usul jinoyatchini yanada g‘azablantirib, jabrlanuvchiga nisbatan og‘irroq jismoniy jarohat yetkazishiga sabab bo‘lishi mumkin. Shuningdek, ayrimlar bu vositani inson huquqlariga zid va o‘rta asrlarga xos usul deb hisoblashgan.
Biroq shifokor Elers o‘z qarashlarida qat’iy qolib, jamiyatdagi zo‘ravonlik darajasi yuqoriligini ta’kidladi. Uning fikricha, o‘rta asrlarga xos vahshiylik bilan sodir etilayotgan jinoyatlarga nisbatan xuddi shunday keskin choralar ko‘rilishi adolatdan hisoblanadi.
Hozirda ushbu moslama zo‘ravonlikka qarshi kurashning eng bahsli, ammo o‘ziga xos yechimlaridan biri bo‘lib qolmoqda.
