Gana xalqi marhumlarni noodatiy shakldagi tobutlarda dafn etmoqda
Gananing janubiy hududlarida istiqomat qiluvchi Ga xalqi o‘rtasida marhumlarni noodatiy ko‘rinishdagi tobutlarga qo‘yib dafn etish an’anasi keng tarqalgan. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Dunyo miqyosida fantaziya tobutlari nomi bilan mashhur bo‘lgan ushbu buyumlar baliq, samolyot, avtomobil, turli mevalar va mehnat qurollari shaklida yasaladi. Bunday o‘ziga xos marosim buyumlari shunchaki qabr anjomi emas, balki marhumning hayot yo‘li, kasb-kori, jamiyatdagi o‘rni yoki erisholmagan orzularini ifodalovchi o‘ziga xos ramz hisoblanadi.
Mahalliy aholi tilida abebuu adekai, ya’ni maqollar qutilari deb ataluvchi ushbu tobutlar marhumning shaxsiyatini aks ettiradi. Masalan, umri davomida baliqchilik bilan shug‘ullangan inson uchun ulkan baliq yoki qayiq shaklidagi tobut tayyorlansa, dehqonlar uchun kakao mevasi ko‘rinishidagi buyumlar tanlanadi.
Agar kishi hayoti davomida biror narsani orzu qilib, unga yetisha olmagan bo‘lsa, masalan, samolyotda uchishni istagan bo‘lsa, uning so‘nggi manzili aynan samolyot shaklida bo‘lishi mumkin. Bu bilan yaqinlari marhumning orzusi u dunyoda ushalishiga ishonishadi.
An’ananing kelib chiqish tarixi Ushbu noodatiy odatning zamonaviy ko‘rinishi o‘tgan asrning 50-yillarida Gananing Akkra shahri yaqinidagi Teshie hududida shakllangan. Uning asoschisi sifatida mohir duradgor Set Keyn Kvey tilga olinadi.
Aytishlaricha, u dastlab o‘zining yaqinlari uchun shunday noodatiy shakldagi tobutlarni yasagan va bu g‘oya tez orada butun jamoa orasida ommalashib ketgan. Bugungi kunda ushbu hunarmandchilik turi nafaqat dafn marosimi qismi, balki o‘ziga xos xalq amaliy san’ati namunasi sifatida ham e’tirof etiladi.
Madaniy ahamiyati va xalqaro e’tirof Hozirgi vaqtda Ganadagi ushbu hunarmandchilik maktablari butun dunyodan sayyohlar va san’atshunoslarni o‘ziga jalb qilmoqda. Noodatiy tobutlar ko‘plab xalqaro ko‘rgazmalarda eksponat sifatida namoyish etilgan.
Mahalliy aholi uchun esa bu marosim marhumga ko‘rsatiladigan so‘nggi hurmat belgisi bo‘lib, u insonning bu dunyodagi faoliyati va shon-shuhratini abadiylashtirishga xizmat qiladi. Tobutlar mahobatli va rang-barang bo‘lgani sababli, dafn marosimlari ham g‘amgin emas, balki hayotni sharaflovchi bayramona ruhda o‘tishi bilan ajralib turadi.
