AQSHda 13 kishini o'ldirgan mayor o'lim jazosiga hukm qilindi
Amerika Qo'shma Shtatlari harbiy adliya tizimida so'nggi sakson yil ichida kuzatilmagan favqulodda voqelik yuz berishi kutilmoqda. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Pentagon manbalarining xabar berishicha, AQSH mudofaa vaziri Pit Hegset 2009-yilda Fort-Hud harbiy bazasida qonli otishma uyushtirgan mayor Nidal Hasanni o'qotarlar guruhi yordamida qatl etish tashabbusini ilgari surdi. Mamlakat prezidenti Donald Tramp ushbu qat'iy qarorni rasman tasdiqladi va bu bilan harbiy jinoyatchiga nisbatan chiqarilgan o'lim hukmini ijro etishga yo'l ochildi.
Mudofaa vazirligi vakillari mazkur qarorni adolat qaror topishi sifatida baholamoqda. Rasmiy ma'lumotlarga ko'ra, o'n besh yil muqaddam qurolsiz amerikalik askarlarga qarata o't ochib, 13 kishining umriga zomin bo'lgan va 32 kishini jarohatlagan shaxs uchun jazo muddati yetib kelgan.
Hozirda qatl etish vaqti va joyini belgilash masalasi ko'rib chiqilmoqda. Fort-Hud fojiasi va uzoq kutilgan hukm Kelib chiqishi falastinlik bo'lgan AQSH fuqarosi, armiya mayori va harbiy psixiatr Nidal Hasan 2009-yilning noyabr oyida mamlakat tarixidagi eng dahshatli ichki harbiy hujumlardan birini amalga oshirgan edi.
O'sha vaqtda u Afg'onistonga xizmat safariga jo'natilish oldidan tibbiy ko'rikdan o'tish uchun navbatda turgan o'z safdoshlariga qarata to'satdan o't ochgan. Keyinchalik u o'zining ushbu mudhish harakatini g'oyaviy qarashlari bilan oqlashga urinib, buni noqonuniy urushga qarshi kurash deb atagan.
Voqea joyida politsiya bilan bo'lgan otishmada Hasan og'ir yaralanib, belidan pasti falaj bo'lib qolgan. Shundan buyon u nogironlar aravachasiga mixlangan holda hibsda saqlanib kelayotgan edi.
2013-yilda harbiy tribunal uni ko'plab odamlarni qasddan o'ldirish va hayotiga suiqasd qilishda aybdor deb topib, o'lim jazosiga hukm qilgan. Amaldagi harbiy qonunchilikka ko'ra, bunday hukmlar faqat davlat rahbarining shaxsiy imzosi bilan kuchga kirishi belgilangan.
Harbiy qatllar tarixidagi yangi sahifa Agar Donald Tramp tomonidan tasdiqlangan ushbu hukm ijro etilsa, bu AQSH armiyasida 1945-yildan buyon amalga oshirilgan ilk otib o'ldirish holati sifatida tarixdan joy oladi. Ma'lumot uchun, Amerika armiyasida so'nggi bor 1945-yilning yanvar oyida Eddi Slovik ismli harbiy xizmatchi qochqinlikda ayblanib, Fransiyada otib o'ldirilgan edi.
O'shanda general Eyzenxauer boshqalarga ibrat bo'lishi uchun ushbu keskin chorani qo'llashga buyruq bergan. Umuman olganda, AQSH harbiy tizimida so'nggi o'lim jazosi 1961-yilda ijro etilgan bo'lib, o'shanda og'ir jinoyat sodir etgan Jon Bennet osib o'ldirilgan edi.
Oradan oltmish yildan ortiq vaqt o'tib, harbiy tribunal hukmining qayta tiklanishi mamlakatda katta muhokamalarga sabab bo'lmoqda. Tahlilchilarning fikricha, ushbu qaror nafaqat sodir etilgan jinoyat uchun jazo muqarrarligini ta'minlaydi, balki yangi ma'muriyatning harbiy intizom va milliy xavfsizlik masalalaridagi o'ta keskin pozitsiyasini ham namoyon etadi.
