Dunyo bo‘ylab bolalar o‘rtasida semizlik xavfi keskin ortdi
Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti dunyo bo‘ylab bolalar va o‘smirlar o‘rtasida semizlik muammosi xavfli darajada ortib borayotganini ma’lum qildi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
So‘nggi ma’lumotlarga ko‘ra, 2024-yilda 5 yoshdan 19 yoshgacha bo‘lgan 170 milliondan ortiq bolada semizlik holati qayd etilgan bo‘lib, bu ko‘rsatkich 1990-yildan buyon qariyb to‘rt barobarga oshganini ko‘rsatmoqda. Xususan, ortiqcha vazndan aziyat chekayotganlarning 70 millionga yaqini 5 yoshdan 9 yoshgacha bo‘lgan kichik yoshdagi bolalar hissasiga to‘g‘ri kelmoqda.
Vaziyatning jiddiyligini inobatga olgan holda, Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti ilk bor bolalarda semizlikni davolash bo‘yicha maxsus yo‘riqnomani ishlab chiqdi. Ushbu hujjatda muammoni bartaraf etish uchun, birinchi navbatda, jismoniy faollikni oshirish, kundalik ovqatlanish tartibini yaxshilash hamda xulq-atvorga oid yondashuvlarni o‘zgartirish tavsiya etilmoqda.
Mutaxassislarning fikricha, bolalikdagi semizlik kelajakda surunkali kasalliklarning rivojlanishiga asosiy sabab bo‘lishi mumkin, shuning uchun kompleks yondashuv zarur. Tavsiyalar va cheklovlar Shu bilan birga, tashkilot mutaxassislari davolash usullaridagi ayrim cheklovlarga ham to‘xtalib o‘tdilar.
Jumladan, 9 yoshgacha bo‘lgan bolalarda semizlikni davolash uchun maxsus dori vositalaridan foydalanish, jarrohlik amaliyotlarini o‘tkazish yoki vazn kamaytirishga mo‘ljallangan turli qurilmalarni qo‘llash tavsiya etilmaydi. Buning o‘rniga oilaviy turmush tarzini sog‘lomlashtirish va bolaning tabiiy rivojlanish jarayoniga zarar yetkazmaydigan usullardan foydalanish maqsadga muvofiq deb topilgan.
Tashkilotning ta’kidlashicha, muammoga faqat tibbiy davolash nuqtayi nazaridan yondashish kutilgan natijani bermaydi. Bolalar uchun sog‘lom oziq-ovqat mahsulotlarining hamyonbopligini ta’minlash, maktab va bog‘chalarda jismoniy tarbiya mashg‘ulotlarini ko‘paytirish hamda nosog‘lom yeguliklar reklamasini cheklash kabi tizimli choralar ko‘rilishi shart.
Faqatgina jamiyat darajasidagi o‘zgarishlar o‘sib kelayotgan avlod salomatligini saqlab qolishga xizmat qiladi. Kelajakdagi xavotirlar Butunjahon semizlik federatsiyasi tomonidan taqdim etilgan prognozlar ham kishini hushyor torttiradi.
Hisob-kitoblarga ko‘ra, agar amaldagi tendensiya o‘zgarmasa, 2040-yilga borib dunyoda 500 milliondan ortiq bola ortiqcha vazn muammosiga duch kelishi mumkin. Ulardan kamida 227 million nafari semizlikning og‘ir shakllari va u bilan bog‘liq turli xil asoratlar bilan kurashishiga to‘g‘ri keladi.
Bu esa dunyo sog‘liqni saqlash tizimi uchun ulkan yuk bo‘lishi kutilmoqda.
