O‘zbekiston yoshlari uchun Rossiya mehnat bozori asosiy yo‘nalish bo‘lib qolmoqda
Yevroosiyo tahliliy klubi rahbari Nikita Mendkovich O‘zbekistondagi demografik o‘sish va mehnat bozori imkoniyatlari yuzasidan o‘z xulosalarini taqdim etdi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Tahlilchi mamlakatda ishchi kuchi taklifi shiddat bilan ortib borayotgan bir sharoitda, ichki bozor barcha talabgorlarni ish bilan ta’minlashga yetarli emasligini ta’kidlamoqda. Ekspertning fikricha, O‘zbekiston yoshlari uchun Rossiya Federatsiyasi mehnat bozori hamon eng yirik va asosiy yo‘nalish bo‘lib qolmoqda, chunki G‘arbiy Yevropa va Osiyoning rivojlangan davlatlari taklif etayotgan kvotalar umumiy ehtiyojning juda kichik qismini qoplaydi.
Demografik holat va ichki bozor imkoniyatlari Ekspert O‘zbekistondagi yillik demografik o‘sish sur’atlari va yaratilayotgan yangi ish o‘rinlari o‘rtasidagi nomutanosiblikka alohida e’tibor qaratgan. Uning hisob-kitoblariga ko‘ra, bugungi kunda har yili mehnat bozoriga 600 mingga yaqin yoshlar kirib kelmoqda.
Taxminlarga ko‘ra, 2030-yilga borib bu ko‘rsatkich yiliga 1 million kishini tashkil etishi mumkin. Shu bilan birga, Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi ma’lumotlari respublikada yiliga o‘rtacha 290 mingta yangi ish o‘rni yaratilayotganini ko‘rsatadi.
Bu esa mehnat bozoriga kirib kelayotgan yoshlarning yarmidan ko‘pi mamlakat ichida munosib ish topishda qiyinchiliklarga duch kelishi mumkinligidan dalolat beradi. Shuningdek, mintaqadagi suv taqchilligi va iqlim o‘zgarishi qishloq xo‘jaligida band bo‘lgan aholi sonining qisqarishiga olib kelishi mumkin bo‘lgan qo‘shimcha omil sifatida qayd etilgan.
G‘arb yo‘nalishidagi cheklovlar va to‘siqlar Keyingi yillarda O‘zbekiston hukumati mehnat migratsiyasi yo‘nalishlarini diversifikatsiya qilish, ya’ni ishchilarni Yevropa va rivojlangan Osiyo mamlakatlariga yuborish bo‘yicha faol ish olib bormoqda. Biroq Mendkovich ushbu yo‘nalishlarning imkoniyatlari cheklanganligini matematik dalillar bilan tushuntirib bergan.
Masalan, Buyuk Britaniyaning qishloq xo‘jaligi sohasidagi yillik kvotasi bor-yo‘g‘i 10-12 ming kishini, Janubiy Koreya va Yaponiya takliflari esa jami 6-7 ming o‘rinni tashkil etadi. Bundan tashqari, Germaniya va Yevropa Ittifoqining boshqa davlatlarida ishlash uchun yuqori darajadagi til sertifikatlari hamda maxsus kasbiy malaka talab etiladi.
Bu talablar viloyatlardan chiqayotgan yoshlarning aksariyati uchun jiddiy to‘siq bo‘lib xizmat qilmoqda. Ekspertning xulosasiga ko‘ra, yangi muqobil yo‘nalishlar yillik mehnat oqimining atigi 5-7 foizini qamrab olishi mumkin, xolos.
Rossiya mehnat bozorining ahamiyati Tahlil natijalari shuni ko‘rsatadiki, tashqi mehnat migratsiyasida Rossiya yo‘nalishi hamon yetakchi o‘rinni egallab turibdi. Xorijdagi mavjud bo‘sh ish o‘rinlari taklifining qariyb 85 foizi aynan Rossiya korxonalari hissasiga to‘g‘ri kelmoqda.
Shu bilan birga, mehnat migrantlari tomonidan O‘zbekistonga yuborilayotgan jami pul o‘tkazmalarining 70 foizdan ortig‘i ham ushbu davlatdan kelib tushmoqda. Shu o‘rinda ekspert Rossiya tomoni ham o‘z mehnat bozorini modernizatsiya qilayotganini eslatib o‘tgan.
Ishlab chiqarishni avtomatlashtirish, robotlashtirish va boshqa davlatlardan, masalan, Hindistondan ishchi kuchi jalb qilish orqali Rossiya ham o‘ziga kerakli mutaxassislarni tanlab olish imkoniyatiga ega bo‘lmoqda. Bu esa O‘zbekistonlik migrantlar uchun raqobatning kuchayishini anglatadi.
