Turkiyada 15 yoshga to'lmagan bolalarga ijtimoiy tarmoqlar taqiqlandi
Turkiya hukumati yosh avlodni internetning salbiy oqibatlaridan himoya qilish maqsadida joriy yilning 1-noyabridan boshlab 15 yoshga to‘lmagan bolalarning ijtimoiy tarmoqlardan foydalanishini qonunan taqiqlash haqida qaror qabul qildi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Mazkur yangi tartibga ko‘ra, mamlakat hududida faoliyat yurituvchi barcha raqamli platformalar foydalanuvchilarning yoshini davlat axborot tizimlari orqali rasman tekshirishi shart etib belgilandi. Ushbu chora nafaqat yangi sahifalar ochilishini cheklaydi, balki voyaga yetmaganlarning ruhiy salomatligini asrash va ularni kiberxavflardan himoya qilishga qaratilgan keng ko‘lamli nazorat tizimini joriy etadi.
Yoshni tekshirishning yangi tartibi Ilgari ijtimoiy tarmoqlarda ro‘yxatdan o‘tish chog‘ida tug‘ilgan sanani shunchaki qo‘lda kiritish kifoya qilgan bo‘lsa, endilikda bunday usul o‘z kuchini yo‘qotadi. Yangi qoidalarga binoan, har bir platforma foydalanuvchining shaxsini tasdiqlash uchun Turkiyaning elektron davlat xizmatlari portali bilan integratsiya qilinishi lozim.
Bu tizim orqali foydalanuvchining haqiqiy yoshi aniqlanadi va agar u 15 yoshdan kichik bo‘lsa, akkaunt ochish haqidagi so‘rov avtomatik ravishda rad etiladi. Shuningdek, 15 yoshdan oshgan o‘smirlar uchun ham alohida xavfsizlik choralari ko‘zda tutilgan.
Ular uchun ijtimoiy tarmoqlarda ruhiy va axloqiy jihatdan zararli bo‘lishi mumkin bo‘lgan kontentlarni cheklaydigan maxsus algoritmlar ishga tushiriladi. Bu orqali yoshlarning virtual muhitdagi xavfsizligi davlat va texnologik kompaniyalar tomonidan birgalikda nazorat qilinadi.
Global xavfsizlik va mas’uliyat Turkiya tomonidan amalga oshirilayotgan bu o‘zgarishlar jahon miqyosida kuzatilayotgan raqamli xavfsizlik tendensiyalarining bir qismidir. Ko‘plab xalqaro tadqiqotlar ijtimoiy tarmoqlarning o‘smirlar ruhiyatiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi, tushkunlik va kiberbulling kabi muammolarni keltirib chiqarishini isbotlamoqda.
Shu sababli, davlatlar bolalarning internetdagi faoliyatini cheklash orqali ularning sog‘lom rivojlanishini ta’minlashga urinmoqda. Yangi tartib ota-onalarning mas’uliyatini ham oshirishga xizmat qiladi.
Endilikda oilalarda bolalarning ekran qarshisida o‘tkazadigan vaqtini nazorat qilish va ularni zararli ma’lumotlardan himoya qilish uchun qonuniy asoslar paydo bo‘ladi. Instagram, TikTok va YouTube kabi yirik media gigantlarining ushbu talablarga qanchalik tez moslashishi va mazkur tajribaning boshqa mamlakatlarda ham qo‘llanilishi kelgusida mutaxassislar tomonidan tahlil qilib boriladi.
