Aldabradagi ulkan toshbaqalar soni Seyshel orollari aholisidan oshdi
Hind okeanining bag‘rida joylashgan Seyshel orollariga qarashli Aldabra atollida olib borilgan yangi tadqiqotlar natijasida ulkan toshbaqalarning umumiy soni taxminan 180 mingtaga yetgani aniqlandi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Bu ko‘rsatkich Aldabra atollini dunyodagi erkin yashovchi ulkan toshbaqalarning eng yirik yashash makoni sifatida yana bir bor tasdiqladi. Olimlarning so‘nggi to‘rt yillik kuzatuvlari shuni ko‘rsatadiki, ushbu hududdagi toshbaqalar soni Seyshel orollarining butun aholisidan, ya’ni 135 ming kishidan ham sezilarli darajada ko‘proqdir.
Tabiatni muhofaza qilishning samarali natijasi Mutaxassislarning fikricha, toshbaqalar sonining bunday yuqori ko‘rsatkichga yetishi tabiatni asrash yo‘lida o‘n yillar davomida amalga oshirilgan tizimli ishlarning mahsulidir. O‘tgan asrlarda, aniqrog‘i XIX asr oxirida, pala-partish ovlash va inson omili ta’sirida ushbu noyob jonivorlar qirilib ketish yoqasiga kelib qolgan edi.
O‘sha davrda butun atoll bo‘yicha toshbaqalar soni ming tadan ham kamayib ketgani qayd etilgan. Vaziyatni o‘nglash maqsadida ko‘rilgan keskin choralar o‘z mevasini berdi.
1982-yilda Aldabra atollining YUNESKO Butunjahon merosi ro‘yxatiga kiritilishi hududning xalqaro miqyosda himoya qilinishini ta’minladi. Natijada yovvoyi tabiatning ushbu noyob vakillari hech qanday xavf-xatarsiz ko‘payishi uchun qulay sharoit yaratildi.
Bugungi kunda ushbu hudud inson aralashuvidan xoli bo‘lgan eng toza ekotizimlardan biri bo‘lib qolmoqda. Yangi tadqiqot usullari va aniqlik Avvalgi yillarda o‘tkazilgan hisob-kitoblar bilan solishtirganda, yangi raqamlarning bunchalik yuqoriligi faqatgina toshbaqalarning ko‘payishi bilan bog‘liq emas.
Olimlar bu safar zamonaviy tahlil usullaridan foydalandilar. Avvalgi tadqiqotlarda zich o‘simliklar orasida yoki borish qiyin bo‘lgan olis hududlarda yashiringan jonivorlarning bir qismi e’tibordan chetda qolgan bo‘lishi mumkinligi aytilmoqda.
Yangi uslubiy yondashuv atollning barcha nuqtalarini qamrab olish imkonini berdi. Bu esa nafaqat voyaga yetgan, balki endi o‘sib kelayotgan yosh toshbaqalarning ham aniqroq sonini belgilashga yordam berdi.
Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, agar tabiiy muhit to‘g‘ri muhofaza qilinsa, hatto yo‘qolib ketish arafasida turgan turlarni ham qayta tiklash va ularning populyatsiyasini boyitish mumkin.
