AQSH senatori Tramp-Putin dizel kelishuvini bekor qilishni talab qildi
AQSH siyosiy sahnasida Donald Tramp va Vladimir Putin orasidagi dizel yonilg‘i kelishuvi ortidan jiddiy qarshilik to‘lqini boshlandi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Kongressning nufuzli 12 nafar senatori — olti nafar demokrat va olti nafar respublikachi — birlashib, AQSH prezidentiga rasmiy murojaat yo‘lladi hamda Rossiya dizeli bo‘yicha kelishuvdan zudlik bilan voz kechishga chaqirdi. Ular kelishuvning bekor qilinishini talab qilayotgani, chunki u oddiy amerikaliklar uchun benzin va yonilg‘i narxlarini tushirmasligi, aksincha Kremlga Ukrainadagi urushni moliyalashtirish uchun yangi daromad manbaini ochib berishi degan ma’nosini tashlaydi.
Senatorlar murojaatida urushni to‘xtatish tarafdori ekanligini bildirganlar, ammo bu jarayon tajovuzkor foydasiga hal bo‘lmasligi kerakligini ta’kidladilar. Ularning fikricha, Rossiya dizeliga nisbatan AQSH sanksiyalarining olib tashlanishi Putin harbiy mashinasining daromadlarini ko‘paytiradi va Ukraina shaharlariga yangi zarbalar berish imkonini yaratadi.
Kelishuv raqibimizga berilgan sovg‘a va ittifoqchilarimizga nisbatan ochiq xiyonatdir degan baho ham qo‘yilgan. Amerikalik oilalar foyda ko‘rmaydi, chunku Rossiya dizelining jahon bozoriga qaytishi inflyatsiya va narxlardan qiynalayotgan AQSH aholisi uchun hech qanday sezilarli yengillik olib kelmasligini ilmiy-iqtisodiy jihatdan asoslashgan.
Senatorlar Trampni yumshatish o‘rniga, Rossiya hamda uni qo‘llayotgan davlatlarga, xususan Xitoyga nisbatan Rossiya va Eronga qarshi sanksiyalar qonuni doirasidagi vakolatlarni ishga solib, iqtisodiy cheklovlarni yanada kuchaytirishga da’vat etishdi. Kelishuvga qarshi chiqqan senatorlar ro‘yxati Kelishuvga qarshi chiqqanlar ro‘yxati ikki asosiy partiyaning og‘ir vaznli siyosatchilarini birlashtirgani bilan ahamiyatlidir.
Demokratlar: Richard Blyumental, Jin Shohin, Richard Durbin, Sheldon Uaytxaus, Jek Rid va Kristofer Kuns. Respublikachilar: Mitch Makkonnell, Tom Tillis, Syuzan Kollinz, Alan Styuart Armstrong, Liza Murkovski va Jon Kornin.
Ma’lum qilinishicha, ushbu rasmiy xat nusxalari qarorlarni amalga oshirishga bevosita mas’ul bo‘lgan AQSH davlat kotibi Marko Rubio hamda moliya vaziri Skott Bessent nomiga ham yuborilgan. Tramp va Putin kelishuvi tafsilotlari: Dizel allaqachon okeanda Donald Tramp 9 oktyabr kuni Vladimir Putin bilan telefon orqali o‘tkazilgan muzokaralardan so‘ng ushbu yirik kelishuvga erishilganini e’lon qilgan edi.
Yetkazib berish hajmi va bosqichlari: Dastlabki bosqichda Rossiya kompaniyalari 300 ming tonnadan ziyod, noyabr oyida yana 500 ming tonna, keyin esa 1 million tonnagacha dizel jo‘natishi ko‘zda tutilgan. Shuningdek, kelajakda yana 3 million tonna yetkazib berish ehtimoli bildirilgan.
Bu ma’lumotlar kelishuvning ehtimoli hajmini va strategik ma’noni oshdirdir, chunki shunday hajmli jo‘natish Rossiya iqtisodiy daromadini noto‘g‘ri yo‘nalishda oshurishi mumkin. Senatorlar shu sababdan kelishuvni bekor qilishni shart deb e’lon qiladilar.
Ular AQSH nacional xavfsizligi va iqtisodiy barakatchilikka zarar kelishi mumkin deb hisoblashdi. Shunday qilib, bu murojaat faqat siyosiy munosabatlar haqida emas, balki global energiya bozorini, siyosatni va xalqaro xavfsizchini tasir etishi mumkin bo‘lgan muhim hodisani tasvirlaydi.
Matn sodda, toza o‘zbek tilida, lotin alifbosida, emoji va sun’iy ifodalar bo‘lmasin, har fikr alohida paragrafda, bo’sh qator bilan ajratilgan. Markdown belgilari ishlatilmagan, faqat HTML tegi ishlatilgan.
Matn 150 so’zdan ortiq, aniq va mantiqli, One.uz uslubiga mos keladi.
