Daniyada o'qituvchilarga tartibbuzar o'quvchilarni sinfdan chiqarish vakolati beriladi
Daniyada 2027-yilning avgust oyidan boshlab maktab o‘qituvchilariga dars jarayoniga xalaqit berayotgan yoki tartibni buzayotgan o‘quvchilarni sinf xonasidan majburiy tartibda chiqarib yuborish vakolati beriladi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Yangi qonun loyihasiga ko‘ra, pedagoglar zarur hollarda o‘quvchilarga nisbatan jismoniy kuch ishlatish huquqiga ham ega bo‘ladilar. Ushbu chora-tadbirlar ta’lim muassasalarida intizomni mustahkamlash, zo‘ravonlik holatlarining oldini olish hamda o‘qituvchi va o‘quvchilar uchun xavfsiz muhit yaratish maqsadida joriy etilmoqda.
Daniya Ta’lim vazirligi tomonidan ishlab chiqilgan mazkur hujjatda jismoniy kuch ishlatish kundalik chora emas, balki faqat boshqa usullar foyda bermagan o‘ta zarur vaziyatlardagina qo‘llanilishi belgilangan. Har bir shunday holatdan so‘ng maktab ma’muriyati o‘quvchining ota-onasini va mahalliy munitsipal kengashni rasman xabardor qilishi shart.
Bu o‘qituvchilarning o‘z vakolatlarini suiiste’mol qilmasliklarini nazorat qilish imkonini beradi. Maktablardagi zo‘ravonlik holatlari tahlili Vazirlik tomonidan o‘tkazilgan so‘nggi tadqiqotlar mamlakatdagi ta’lim maskanlarida vaziyat ancha murakkab ekanini ko‘rsatdi.
Ma’lumotlarga ko‘ra, 2025-yilda Daniya maktablaridagi sinflarning yarmidan ko‘pida, ya’ni 55 foizida kamida bir marta jismoniy to‘qnashuv yoki zo‘ravonlik holatlari qayd etilgan. Ayniqsa, boshlang‘ich sinflarda bu ko‘rsatkich ancha yuqori bo‘lib, 75 foizni tashkil etgan.
Yuqori sinflarda esa bunday holatlar nisbatan kamroq kuzatilgan. Tadqiqot natijalari yana bir muhim jihatni ochiqladi: aksariyat hollarda sinfdagi umumiy muhitning buzilishiga atigi bir yoki ikki nafar o‘quvchining tajovuzkor xatti-harakatlari sabab bo‘lmoqda.
Shu bois, yangi tartib butun sinfning dars o‘zlashtirishiga xalaqit berayotgan shaxslarga nisbatan aniq choralar ko‘rishni ko‘zda tutadi. Vakolatlar va mas’uliyat chegarasi Yangi qonun o‘qituvchilarga og‘ir vaziyatlarda tezkor qaror qabul qilish va sinfdagi tartibni tiklash uchun huquqiy asos yaratadi.
Biroq mutaxassislar jismoniy aralashuv faqat so‘nggi chora bo‘lishi kerakligini ta’kidlamoqda. Har qanday jismoniy ta’sir yuzaga kelgan xavfga mutanosib bo‘lishi va o‘quvchining sog‘lig‘iga zarar yetkazmasligi shart deb belgilangan.
Ushbu islohot Daniya ta’lim tizimida o‘qituvchining nufuzini oshirish va maktablarni bezorilikdan xoli hududga aylantirish yo‘lidagi muhim qadam sifatida baholanmoqda. Shu bilan birga, hukumat o‘quvchilarning ruhiy holatini yaxshilash va bunday keskin choralarga ehtiyoj qolmasligi uchun qo‘shimcha ijtimoiy dasturlarni ham amalga oshirishni rejalashtirgan.
