Britaniyada qurg‘oqchilik sabab bronza davriga oid qishloq topildi
Buyuk Britaniyada joriy yilning yoz faslida kuzatilgan g‘ayritabiiy issiq ob-havo va davomli qurg‘oqchilik kutilmagan tarixiy yangilikka sabab bo‘ldi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Angliyaning janubi-g‘arbiy qismida joylashgan Devon grafligidagi Fernvorti suv omborida suv sathi keskin pasayishi natijasida, ming yillar davomida suv ostida yashirinib yotgan qadimiy aholi manzilgohi yuzaga chiqdi. Arxeologlarning aniqlashicha, ushbu topilmalar bronza davriga mansub bo‘lib, insoniyat o‘tmishining turli bosqichlarini o‘zida aks ettiradi.
Britaniyaning nufuzli nashrlari bergan ma’lumotlarga ko‘ra, qurigan suv ombori tubidan nafaqat qadimiy turar joylar, balki turli davrlarga oid noyob ashyolar ham topilgan. Suv chekinishi natijasida olimlar va tadqiqotchilar taxminan to‘rt ming yillik tarixga ega bo‘lgan sakkizta dumaloq tosh uyni o‘rganish imkoniyatiga ega bo‘ldilar.
Shuningdek, hududda qadimiy marosimlar o‘tkazilgan tosh aylanalar va dafn etish joylari bo‘lgan qo‘rg‘onlar ham yaxshi holatda saqlanib qolgan. Topilmalarning tarixiy ahamiyati Topilmalar faqat bronza davri bilan cheklanib qolmagan.
Tadqiqotlar davomida arxeologlar XVI asrga, aniqrog‘i 1540-yillarga mansub Tyudorlar sulolasi davri tangalarini ham aniqladilar. Bu holat mazkur hududda hayot va ijtimoiy faollik asrlar davomida uzluksiz davom etganidan dalolat beradi.
Mazkur kashfiyot hududning tarixiy qiyofasini qayta tiklashda va qadimiy aholining turmush tarzini o‘rganishda muhim manba bo‘lib xizmat qiladi. Ushbu tarixiy obidalarning ochilib qolishiga mamlakat bo‘ylab kuzatilayotgan jiddiy suv tanqisligi asosiy sabab bo‘ldi.
Fernvorti suv omboridagi suv zaxirasi o‘zining umumiy sig‘imiga nisbatan 30 foizgacha kamayib ketgan. Umuman olganda, butun Qirollik hududidagi suv omborlarida suv miqdori o‘rtacha me’yordan 20 foizga past ko‘rsatkichni qayd etmoqda.
Mamlakatdagi yirik suv omborlarining aksariyati yarmigacha ham to‘lmagan, ba’zilarida esa holat o‘ta xavfli darajaga yetgan. Tabiiy inqiroz va kelgusi prognozlar Mutaxassislarning ta’kidlashicha, nafaqat yer usti, balki yer osti suvlari sathi ham muttasil pasayib bormoqda.
Suv resurslarini avvalgi holatiga qaytarish uchun bir necha oy davomida to‘xtovsiz yog‘ingarchilik talab etiladi. Yoz davomida Britaniyani qamrab olgan beshta kuchli issiqlik to‘lqini harorat rekordlarini yangilab, o‘rmon yong‘inlari va qishloq xo‘jaligiga katta zarar yetkazdi.
Sinoptiklar kuzgi yog‘ingarchiliklar vaziyatni biroz yumshatishini taxmin qilayotgan bo‘lsa-da, mutaxassislar xavotirli prognozlarni ilgari surmoqda. Xususan, Devon, Kornuoll va Sharqiy Angliya kabi hududlarda jiddiy qurg‘oqchilik oqibatlari 2027-yilning aprel oyigacha saqlanib qolishi mumkin.
Bu esa mintaqada suvdan foydalanish borasida uzoq muddatli cheklovlar va ehtiyot choralarini ko‘rishni taqozo etadi.
