Bolalarga nisbatan jinsiy zo‘ravonlik uchun umrbod qamoq jazosi belgilandi
O‘zbekistonda voyaga yetmaganlarga nisbatan jinsiy zo‘ravonlik sodir etgan shaxslarga nisbatan jazo choralari sezilarli darajada kuchaytirildi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Prezident Shavkat Mirziyoyev tomonidan imzolangan yangi qonunga muvofiq, bolalarga nisbatan og‘ir turdagi jinsiy jinoyatlarni sodir etganlar uchun umrbod ozodlikdan mahrum qilish jazosi joriy etildi. Shuningdek, bunday jinoyatchilar uchun muddatidan ilgari shartli ozod etilish yoki jazoni yengilrog‘i bilan almashtirish imkoniyatlari butunlay cheklandi.
Ushbu o‘zgarishlar jamiyatda bolalar xavfsizligini ta’minlash va huquqbuzarliklarning oldini olishga qaratilgan qat’iy qadam sifatida baholanmoqda. Markaziy Osiyoning boshqa davlatlarida ham o‘n to‘rt yoshga to‘lmagan bolalarga nisbatan jinsiy zo‘ravonlik uchun keskin choralar belgilangan.
Qozog‘istonda bunday jinoyatlar uchun yagona jazo sifatida umrbod qamoq jazosi qo‘llaniladi. Qirg‘izistonda jinoyatning og‘irlik darajasiga qarab o‘n besh yildan boshlab umrbod ozodlikdan mahrum qilishgacha bo‘lgan jazolar mavjud.
Tojikistonda o‘n to‘rt yoshga to‘lmagan qizlarga nisbatan zo‘rlash harakatlari uchun o‘n ikki yildan yigirma besh yilgacha yoki umrbod qamoq jazosi tayinlanishi mumkin. Turkmanistonda esa ushbu turdagi jinoyatlar uchun o‘n yildan yigirma besh yilgacha ozodlikdan mahrum qilish jazosi belgilangan.
O‘smirlarga nisbatan sodir etilgan jinoyatlar uchun javobgarlik O‘n to‘rtdan o‘n yetti yoshgacha bo‘lgan o‘smirlarga nisbatan jinsiy zo‘ravonlik sodir etilganda ham mintaqa davlatlari qonunchiligida og‘ir jazolar ko‘zda tutilgan. O‘zbekistonda bunday holatlar uchun o‘n yildan o‘n besh yilgacha qamoq jazosi beriladi.
Qozog‘istonda jazo muddati o‘n besh yildan boshlanib, ayrim vaziyatlarda umrbod qamoq jazosigacha yetishi mumkin. Qirg‘iziston qonunchiligi o‘n besh yil yoki umrbod ozodlikdan mahrum qilishni nazarda tutsa, Tojikistonda asosiy jazo muddati yetti yildan o‘n ikki yilgacha etib belgilangan.
Turkmanistonda voyaga yetmagan qizlarni zo‘rlaganlik uchun besh yildan o‘n besh yilgacha qamoq jazosi qo‘llaniladi. Zo‘ravonlik ishlatilmagan, biroq o‘n olti yoshga to‘lmagan shaxslar bilan jinsiy aloqada bo‘lish holatlari bo‘yicha ham qat’iy tartiblar mavjud.
O‘zbekistonda bunday harakatlar uchun uch yildan besh yilgacha, og‘irlashtiruvchi holatlarda esa o‘n yilgacha qamoq jazosi berilishi mumkin. Qozog‘istonda besh yildan o‘n besh yilgacha, Qirg‘izistonda esa sakkiz yildan o‘n yilgacha ozodlikdan mahrum qilish jazosi tayinlanadi.
Tojikiston va Turkmanistonda bu boradagi jazolar nisbatan yengilroq bo‘lib, ikki yildan besh yilgacha qamoq yoki axloq tuzatish ishlari bilan cheklanishi mumkin. Uyatsiz harakatlar uchun belgilangan jazolar Voyaga yetmaganlarga nisbatan uyatsiz harakatlar sodir etish ham alohida jinoiy javobgarlikka sabab bo‘ladi.
O‘zbekistonda ushbu jinoyat uchun ikki yildan uch yilgacha, agar jabrlanuvchi o‘n to‘rt yoshga to‘lmagan bo‘lsa, sakkiz yilgacha qamoq jazosi berilishi mumkin. Qozog‘istonda bunday harakatlar uchun o‘n yildan o‘n besh yilgacha, Qirg‘izistonda esa besh yildan sakkiz yilgacha ozodlikdan mahrum qilish jazosi qo‘llaniladi.
Tojikiston va Turkmaniston qonunchiligida esa bunday qilmishlar uchun ikki yildan besh yilgacha bo‘lgan muddatlar belgilangan. Umuman olganda, Markaziy Osiyo mintaqasida bolalar huquqlarini himoya qilish va ularga nisbatan har qanday ko‘rinishdagi jinsiy tajovuzlarning oldini olish maqsadida qonunchilik izchil ravishda takomillashtirib borilmoqda.
O‘zbekistondagi so‘nggi o‘zgarishlar ushbu yo‘nalishdagi eng qat’iy choralardan biri bo‘lib, jinoyatchilarga nisbatan hech qanday afv yoki yengillik berilmasligini kafolatlaydi.
