Hurmuz bo‘g‘ozida neft tashuvchi supertanker dengiz minasiga urilib portladi
Dunyoning eng muhim neft yo‘laklaridan biri hisoblangan Hurmuz bo‘g‘ozida vaziyat keskinlashib, navbatdagi supertanker dengiz minasiga urilishi oqibatida portlab ketdi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
17-oktabr, shanba kuni ertalab yuz bergan ushbu hodisada kema Tehron ma’murlari bilan kelishmagan holda va o‘zining joylashuvni aniqlovchi transponder qurilmalarini o‘chirib, taqiqlangan hududdan suzib o‘tishga uringan. Eron Islom inqilobi muhofizlari korpusi bergan rasmiy ma’lumotlarga ko‘ra, mazkur yirik kema bortida 2 million barreldan ortiq xom neft olib ketilayotgan bo‘lgan.
Bir sutka ichida yuz bergan ketma-ket portlashlar Global neft tashuvchi flot uchun jiddiy zarba bo‘lgan ushbu voqea so‘nggi bir kecha-kunduz ichida qayd etilgan ikkinchi yirik favqulodda holatdir. Shanba tongidagi portlash natijasida tankerga jiddiy zarar yetgan bo‘lib, hozircha kemaning qaysi davlatga tegishli ekani va ekipaj a’zolari orasida jabrlanganlar borligi haqidagi ma’lumotlar ochiqlanmadi.
Mutaxassislarning ta’kidlashicha, kemalar sun’iy yo‘ldosh kuzatuv tizimlarini ataylab o‘chirib, xavfli hududni yashirincha kesib o‘tishga harakat qilgan. Bundan atigi bir necha soat oldin, ya’ni 17-oktabrga o‘tar kechasi xuddi shunday hajmda neft tashiyotgan yana bir supertankerda portlash va kuchli yong‘in sodir bo‘lgan edi.
Har ikkala holatda ham kemalarning belgilangan tartib-qoidalarga rioya qilmagani va mintaqadagi harbiy cheklovlarni chetlab o‘tishga uringani fojianing asosiy sababi sifatida ko‘rilmoqda. Mazkur hodisalar jahon energetika bozorida xavotirlarni kuchaytirib yubordi.
Mintaqadagi geosiyosiy ziddiyatlar va cheklovlar Hurmuz bo‘g‘ozidagi ushbu hodisalar mintaqada uzoq vaqtdan beri davom etayotgan harbiy-siyosiy to‘qnashuvlarning bevosita oqibatidir. Eron tomoni sentyabr oyida bo‘g‘ozning sharqiy qismida kemalar qatnovi cheklangan maxsus hudud joriy etilganini rasman e’lon qilgan edi.
Unga ko‘ra, barcha savdo kemalari ushbu suv yo‘lidan faqatgina Tehron bilan oldindan kelishilgan holda o‘tishi shart qilib belgilangan. Mintaqadagi keskinlik joriy yilning fevral oyida AQSH va Isroil tomonidan Eron hududidagi ob’ektlarga berilgan zarbalardan so‘ng yangi bosqichga ko‘tarilgan edi.
Garchi yoz oylarida harbiy harakatlarni to‘xtatish bo‘yicha kelishuvlarga erishilgan bo‘lsa-da, tomonlar o‘rtasidagi nizo to‘liq bartaraf etilmadi. Dunyo neft eksportining salmoqli qismi aynan shu yo‘lak orqali o‘tishini hisobga olsak, kemalarning safdan chiqishi yaqin kunlarda jahon birjalarida yoqilg‘i narxining keskin ko‘tarilishiga sabab bo‘lishi mumkin.
