Belgrad ko‘chalari 150 ming fuqaro ishtiroki bilan namoyish maydoniga aylandi
Serbiya poytaxti Belgrad ko‘chalari 22 oktyabr kuni 150 mingga yaqin fuqaroning ishtirokida katta namoyish maydoniga aylandi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Muxolifat va norozilik harakatlari o‘tkazgan bu miting 25 oktyabrdagi parlament saylovlariga bir necha kun qolganda bo‘lib o‘tdi. Ishtirokchilar amaldagi rahbar Aleksandar Vuchich rejimiga chek qo‘yishni va saylovchilarni talabalar noroziligi asosida shakllangan «Talabalar ro‘yxati»ni qo‘llab-quvvatlashni talab qildi.
Bu voqea mamlakatdagi siyosiy kuchlar muvozanatidagi katta o‘zgarishni ko‘rsatdi. Norozilikning sabablari Joriy siyosiy inqiroz deyarli ikki yil davomida to‘xtamagan.
Unga 2024 yil noyabrida Novi-Sad shahridagi temiryo‘l vokzali tomining qulab tushishi sabab bo‘ldi. O‘shanda 16 kishining umri qoldi.
Mustaqil matbuot va muxolifat bu fojianing omilini davlat organlaridagi yuqori darajadagi korrupsiyaga bog‘ladi. Halokat so‘nggi talabalar va yoshlar ishtirokidagi keng miqyosli norozilik to‘lqinini boshlatdi.
Aynan ularning birlashuvi «Talabalar ro‘yxati» nomli siyosiy blokni tug‘dirdi. Yangi siyosiy model «Talabalar ro‘yxati» an’anaviy partiyalardan aniq farq qiladi.
Ushbu tuzilmada bitta yetakchi yo‘q. Ro‘yxatda tajribali siyosatchilar emas, balki xalq ishonchini qozongan olimlar, fuqarolik jamiyati faollari va taniqli jamoat arboblari qatnashgan.
Asosiy muxolifat partiyalari o‘z ambitsiyalaridan voz kechib, saylovdan chetlashtirishdi. Ular o‘z saylovchilarini talabalar harakatiga ovoz berishga undirdi.
Bu birlashuv muxolifatning yagona kuchga aylanishini ta’minladi. So‘rovnomalar natijalari «Yangi serb siyosiy tafakkuri» loyihasi o‘tkazgan so‘nggi tadqiqotlar sensatsion o‘zgarishni ko‘rsatdi.
20 oktyabrdagi so‘rovda qatnashuvchilarning 44,5 foizi «Talabalar ro‘yxati»ga ovoz berishni ma’lum qildi. Prezident Vuchich tayanadigan hukmron Serbiya taraqqiyotparvar partiyasi 42,7 foiz bilan ortda qoldi.
Oktyabr oyi boshidagi so‘rovda ham talabalar 44,4 foiz bilan hukmron kuchlardan (41,7 foiz) oldin turgan edi. Bu tendensiya saylov natijasida parlamento tarkibidagi keskin o‘zgarish ehtimolini kuchaytiradi.
Vuchichning takliflari Namoyishchilarning bosh talabi Aleksandar Vuchichning siyosatdan butunlay ketishi edi. Biroq ekspertlar prezidentning hokimiyatda qolish uchun yangi taktika qo‘llashi ehtimolini ko‘rsatmoqda.
Vuchich saylovda o‘z partiyasi yutqazsa ham, shaxsiy o‘rnini saqlab, bosh vazir lavozimiga o‘tishi mumkin. Bunday harakat unda haqiqiy qudratni qo‘lda ushlab turish va muxolifat bilan muzokara olib borish imkonini beradi.
Shunday qilib, kelajakdagi saylov Serbiya tarixida eng muhim va noaniq natijali o‘rinlardan biriga aylandi.
