O‘zbekistonda tabiiy gaz va ko‘mir qazib olish hajmi kamaydi
2026-yilning dastlabki besh oyi yakunlariga ko‘ra, O‘zbekistonda asosiy energiya resurslarini qazib olish ko‘rsatkichlari pasayganligi ma’lum bo‘ldi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Statistika agentligi tomonidan taqdim etilgan hisobotlarga tayanadigan bo‘lsak, eng katta qisqarish tabiiy gaz, gaz kondensati va ko‘mir qazib olish sohalarida kuzatilgan. Shu bilan birga, xomashyo bazasining kamayishiga qaramasdan, mamlakatda ayrim neft mahsulotlarini qayta ishlash hajmi o‘sishda davom etayotgani diqqatga sazovordir.
Xususan, joriy yilning yanvar va may oylari oralig‘ida mamlakatimizda 15,8 milliard kub metr tabiiy gaz qazib olingan. Ushbu raqamlarni avvalgi yillar bilan solishtirsak, sohada sezilarli pasayish borligini ko‘rish mumkin.
Masalan, 2025-yilning mos davrida bu ko‘rsatkich 18,4 milliard kub metrni, 2024-yilda esa 18,9 milliard kub metrni tashkil etgan edi. Demak, tabiiy gaz ishlab chiqarish hajmi bir yil ichida qariyb 14 foizga kamaygan.
Neft va gaz kondensati qazib olish yo‘nalishida ham pasayish tendensiyasi davom etmoqda. Hisobot davrida 261,9 ming tonna neft olingan bo‘lib, bu sohada pasayish ketma-ket uchinchi yil qayd etilmoqda.
Gaz kondensati ishlab chiqarish esa 391,7 ming tonnagacha tushib qolgan. Bu o‘tgan yilning shu davriga nisbatan qariyb 18 foizlik kamayishdan dalolat beradi.
Shuningdek, ko‘mir qazib olishda ham keskin qisqarish kuzatildi. Joriy yilning besh oyida 1,6 million tonna ko‘mir olingan bo‘lsa, o‘tgan yili bu ko‘rsatkich 2,5 million tonnaga teng edi.
Shunga qaramay, neft mahsulotlarini qayta ishlash sanoatida ijobiy natijalar qayd etilgan. Masalan, dizel yoqilg‘isi ishlab chiqarish hajmi 476,4 ming tonnagacha oshgan.
Ushbu yo‘nalishda so‘nggi uch yil davomida barqaror o‘sish sur’atlari saqlanib qolmoqda. Benzin ishlab chiqarish masalasida esa holat biroz murakkabroq.
Joriy yilda 502,2 ming tonna benzin ishlab chiqarilgan bo‘lib, bu 2025-yilga nisbatan ko‘p, biroq 2024-yilgi ko‘rsatkichlardan hali ham 11 foizga ortda qolmoqda. Umuman olganda, keltirilgan raqamlar energetika sohasida xomashyo qazib olish kamayib borayotganini ko‘rsatadi.
Endilikda asosiy e’tibor ichki bozordagi talabni barqaror ta’minlash, importga bo‘lgan bog‘liqlikni kamaytirish hamda yangi konlarni o‘zlashtirish ishlarini jadallashtirishga qaratilishi lozim bo‘ladi. Qayta ishlash sanoatidagi o‘sish esa ichki ehtiyojni qoplashda muhim omil bo‘lib xizmat qiladi.
