Antibiotiklarga chidamlilik global sog‘liq xavfi yaratmoqda
Jahon sog‘liqni saqlash tashkilotining so‘nggi hisobotida antibiotiklarga chidamlilikning oshib borayotgani haqida og‘ir muammo qayd etildi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Antibiotiklar bakteriyalarga qarshi kurashda tobora samarasiz bo‘lib, bu holat asosan ularning noto‘g‘ri va ortiqcha qo‘llanilishi bilan bog‘liq ekanligi ta’kidlandi. Hisobotga ko‘ra, dunyo bo‘yicha infeksiyalarning dori vositalariga chidamliligi har yili o‘rtacha 5 dan 15 foizgacha oshmoqda.
Bu esa sog‘liqni saqlash tizimiga katta xavf tug‘dirmoqda. Masalan, Escherichia coli bakteriyalarining 40 foizidan ko‘prog‘i, Klebsiella pneumoniae turlarining esa 55 foizidan ortig‘i peshob yo‘llari, ovqat hazm qilish tizimi va qon infeksiyalarini davolash uchun ishlatiladigan antibiotiklarga javob bermayapti.
Ba’zi infeksiyalar esa shunchalik chidamli bo‘lib qoldiki, mavjud dori vositalari ularni davolashda samara bermaydi. Ayniqsa, Salmonella, oltin stafilokokk va E.coli sababli har yili millionlab odamlar hayotdan ko‘z yummoqda.
JSST vakili Silviya Bertanolio ma’lumotlariga ko‘ra, 2021 yilda antibiotiklarga chidamli bakteriyalar tufayli 8 millionga yaqin inson vafot etgan. Bu esa insoniyat uchun jiddiy tibbiy muammo hisoblanadi.
Hisobotda yangi avlod antibiotiklarini yaratish bo‘yicha ilmiy izlanishlarni tezlashtirish zarurligi ta’kidlandi. Shu bilan birga, mavjud antibiotiklarni ortiqcha va asossiz ishlatishni cheklash muhimligi qayd etildi.
Mutaxassislar antibiotiklarning noo‘rin qo‘llanilishi bakteriyalarning chidamliligini kuchaytirib, kelajakda oddiy kasalliklarni ham davolashni qiyinlashtirishi mumkinligini bildiradilar. Shuning uchun JSST barcha mamlakatlarni tibbiy nazoratni kuchaytirishga va antibiotiklardan faqat zarur holatlarda foydalanishga chaqirmoqda (manba: jsst.org).
