Oldi-sotdi bitimlari uchun yangi xavfsiz tizim joriy etiladi
Ko‘chmas mulk va ayrim transport vositalarini oldi-sotdi qilish jarayonlarini yanada tartibga soluvchi yangi nizom loyihasi ishlab chiqilmoqda. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Ushbu loyiha notariuslar va banklar o‘rtasida elektron ma’lumot almashish mexanizmini joriy etishni nazarda tutadi. Asosiy maqsad — bitimlarning shaffofligini ta’minlash va pul mablag‘larining xavfsizligini oshirish.
Loyihaga ko‘ra, oldi-sotdi shartnomasi tuzilganidan so‘ng, xaridor yoki uning vakili bankka murojaat qilib, eskrou hisobvarag‘ini ochadi. Shartnoma bo‘yicha to‘lovlar aynan shu hisobvaraqqa joylashtiriladi.
Qiziqarli jihati shundaki, har bir shartnoma uchun alohida eskrou hisobvarag‘i ochiladi. Bu esa har bir bitimni alohida nazorat qilish imkonini beradi.
Notarius shartnomani tasdiqlashdan oldin avtomatlashtirilgan tizim orqali bankka so‘rov yuboradi. Bank esa real vaqt rejimida eskrou hisobvarag‘ida mablag‘ning mavjudligini tekshiradi.
Agar hisobda mablag‘ yetarli bo‘lmasa yoki hisob yopilgan bo‘lsa, notarius shartnomani tasdiqlashdan bosh tortadi. Bu jarayon “pul keyin tushadi” kabi noaniq holatlarning oldini oladi.
Shartnoma tasdiqlangandan so‘ng, notarius bankka xabar beradi. Bank esa eskrou hisobvarag‘idagi mablag‘ni avtomatik tarzda sotuvchining hisobiga o‘tkazadi.
Agar shartnoma tasdiqlanmasa, mablag‘ xaridorga qaytariladi. Ya’ni, bitim amalga oshmasa, pul ham “osilib” qolmaydi.
Nizom talablariga rioya qilinishini Adliya vazirligi va Markaziy bank nazorat qiladi. Bu tizimning amalda ishlashi va qoidalar qog‘ozda qolib ketmasligini ta’minlaydi.
Xulosa qilib aytganda, yangi tartib bitimlarda ishonchni amalda ta’minlaydi. Pul avval eskrou hisobvarag‘ida saqlanadi, real vaqt rejimida tekshiriladi va shundan keyingina shartnoma tasdiqlanadi.
Bu esa oldi-sotdi jarayonlarini xavfsiz va shaffof qiladi. Manba: zamin.uz
